Çakıcı Mehmet Efe

Uğruna Türkü Yazılan Eşkıya: Çakıcı Mehmet Efe

Çakıcı Mehmet Efe, Ödemiş’in Ayasuluğ Köyü’nde dünyaya gelmiştir. Mehmet Efe‘nin babası eski eşkıyalardan Çakırcalı Ahmet’tir ve Mehmet Efe henüz 11 yaşındayken babası, zaptiye çavuşu Hasan Çavuş tarafından öldürülmüştür. Babası, oğlunun kendi yolundan gitmemesi için elinden gelen her şeyi yapmıştır. Çünkü, sonunun ne olacağını biliyor ve oğlunun da bu kötü sonlu yolda yürümemesini istiyordu.

Babası, Mehmet Efe‘yi eğitim alması ve okuma yazma öğrenmesi için Marmaralı Hoca‘nın yanına göndermişti fakat babasının ölüm haberini alan Mehmet Efe eğitimini yarım bırakıp babasını öldüren Boşnak Hasan Çavuş’un peşine düşmüş ve ona kin gütmeye başlamıştır.

Çakıcı Mehmet Efe

Çakıcı Mehmet Efe’nin İntikamı

Çakıcı Mehmet Efe, yakın arkadaşını terk edip başka birine kaçan eşini ve onun arkadaşını öldürerek ilk cinayetini işlemiş olur. Babasını öldüren Hasan Çavuş tarafından yakalanarak hapse atılır, bir yıl kadar içeride kalır fakat daha sonra delil yetersizliğinden serbest bırakılır. Bu durum Hasan Çavuş için büyük korkuya sebep olur. Korkuları da yersiz değildir. Çakırcalı, Hasan Çavuş ve bir arkadaşını pusuya düşürerek öldürür.

Çakıcı Mehmet Efe zengin kişilerden aldığı paraları, yoksul halka dağıtırdı. Bu paraların bir kısmıyla da çeşmeler, köprüler yaptırırdı. Eşkıya olmasına rağmen halkın gözünde öyle bir yücelmişti ki rahatsız oldukları kişileri ona şikayet ederler ve adaleti onun sağlamasını beklerlerdi. Yörük Obaları’nı basıp kadınlara sarkıntılık edip, hırsızlık yapan 9 kişilik çeteyi yakalayıp onları diri diri yakmıştır. Çakıcı, halka kötü davranan ve zulmeden Rum, Türk, Arnavut çetelerine karşı bir mücadele içerisindedir.

Çakıcı Mehmet Efe

Çakıcı Mehmet Efe‘nin yaptıklarının sayısı ve şiddeti günden güne artıyordu. Osmanlı İmparatorluğu, Çakırcalı ile baş edemez ve hatta onu ölü ya da diri ele geçirene de iki bin mecidiye para ödülü vereceğini açıklar. Avrupa’daki gazeteler, Çakıcı Mehmet Efe hakkında birçok haber yazıyordu. Osmanlı her seferinde af çıkarıp Çakırcalı’yı bu yoldan dönmeye çağırsa da o her seferinde tekrar dağa çıkmıştır.

Çakıcı Mehmet Efe, az sayıda kişiden oluşan çetelerle çatışmalara girmiştir. Çetesinde yer alan kızanlarına her zaman sahip çıkmış, bir ihtiyaçları olduğunda ilk o koşmuştur. Diğer eşkıyalardan ve çetelerden farklı değer yargıları, halka karşı vicdani yaklaşımı vardı. Daha sonları halk ondan korkmaya başlamıştı ve çoğunluk onun yakalanması taraftarı olmuştu. Hatta Çakırcalı’nın öldüğü ilan edildi ve halk sokaklara dökülerek büyük kutlamalar yaptı. Daha sonra bunun yanlış bilgi olduğu Çakıcı’nın Çamlıca Köyü’nü basıp 4 kişiyi öldürüp, 3 evi yakmasıyla kısa bir sürede kanıtlanmış oldu.

Çakıcı Mehmet Efe
Mehmet Efe’nin cesedinin teşhir edilmesi

Efe’nin Hazin Sonu

Çakıcı Mehmet Efe, Karıncalıdağ’da kuşatma sırasında kızanlarına eğer ölürse cesedini yok etmelerini söyledi. Bunun sebebi, o ölürse kızanlarını rahat bırakmayacaklarını düşünmesindendi. Vurulmuştu ve bunları söyledikten yaklaşık 20 dakika sonra da hayatını kaybetti. Kızanları onun tanınmaması için farklı bir yol tercih etti. Tanınmaması için başını kestiler, göğsü fazla kıllı olduğundan derisini yüzdüler ve parmağındaki yüzüğü çıkartmak için de parmağını kesmişlerdi.

Bu vaziyette, üzerinde zeybek kıyafeti olan bir cesedin bulunduğu bildirildi. Parçalanmış cesedi ibret-i alem için Nazilli Hükümet Konağı‘nın kapısında bacağından asılarak teşhir edildi. Cesedi ise şehir dışında yol kenarında bir çukura gömüldü. Çakıcı Mehmet Efe‘nin ölümü halk tarafından üzüntüyle karşılandı, onun için ağıtlar yakıldı. Ve bugün “İzmir’in Kavakları” olarak bildiğimiz türkünün ilham kaynağı olmuştur. Çakırcalı Mehmet Efe Ödemişli’dir ve bu türkünün de aslı “Ödemiş’in Kavakları”dır.

İzmir’in kavakları

Dökülür yaprakları

Bize de derler Çakıcı

Yar fidan boylum

Yakarız konakları

Selvim senden uzun yok

Yaprağında düzüm yok

Kamalı da zeybek vuruldu

Yar fidan boylum

Çakıcı’ya sözüm yok

Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!