Türkiye’nin Uçak Gemisi Serüveni

Türkiye’nin son zamanlarda büyük bir atılım gerçekleştirerek dünyada ön plana çıktığı savunma sanayisinde belki de en büyük eksikliklerden birisinin uçak gemisi olduğu düşünülmekteydi. Türkiye’nin bu konuda bir çalışma gerçekleştirmek istemesiyle TCG Anadolu projesi gün yüzüne çıktı. Yapılan çalışmalar ve anlaşmalar sonrası imalatına Sedef Tersanesinde başlanan TCG Anadolu gemisi 2020’nin sonlarında Türk Deniz Kuvvetleri envanterine giriş sağlayacak ve göreve başlayacak.

Uçak Gemisi
TCG Anadolu’nun Sedef Tersanesinde inşası devam etmektedir.

Uçak Gemisi neden önemli?

Dünya’da 20 adet uçak gemisiyle en büyük uçak gemisi filosuna sahip olan Amerika Birleşik Devletleri’nin, gittiği her yere bu gemileri de götürmesi, Amerika’ya gittiği bölgede büyük bir avantaj sağlamaktadır. Nimitz sınıfı bir uçak gemisi yaklaşık olarak 6.000 personele ve 90 adet helikopter ve uçağa ev sahipliği yapabilmektedir.

Uçak Gemisi
Nimitz sınıfı CVN-69 USS Dwight Eisenhower Akdeniz sularında

Amerika Birleşik Devletleri konumundan dolayı ulaşamadığı sıcak bölgelere bu filolarla kolayca gelebilmekte ve bölgede hakimiyet kurabilmektedir. Körfez savaşında Amerika bu uçak gemileri sayesinde 148 adet uçağı aktif olarak kullanmış ve bölgede çok büyük bir hava avantajı sağlamıştır.

Günümüzde bile körfez bölgesinde halen uçak gemisi bulunduran Amerika Birleşik Devletleri bu sayede dünyanın her yerine kolayca ordusunu taşıyabilmekte ve konuşlandırabilmektedir.

TCG Anadolu Nedir?

TCG Anadolu yapımı süren ve Türk Loydu tarafından hafif uçak gemisi/amfibi çıkarma gemisi olarak sınıflandırılmış bir gemidir. Envantere girdiğinde Türk Deniz Kuvvetlerinin amiral gemisi olarak göreve başlayacaktır. 2014 yılında yapımına başlanan geminin 2020’nin sonlarına doğru hizmete girmesi beklenmektedir. TCG Anadolu’nun yaklaşık olarak 1.000 personele ev sahipliği yapması bekleniyor. TCG Anadolu’nun gövdesinde 12 derecelik bir ski-jump rampası da bulunmaktadır. Ski-Jump rampalar uçakların daha hızlı bir şekilde irtifa kazanmasını sağlamaktadır. Türk Silahlı Kuvvetlerinin satın aldığı F-35A tipi uçaklardan sonra F-35B tipini de satın almak istemesi ve TCG Anadolu’da kullanması planlanmaktadır. TCG Anadolu aynı zamanda 2 insansız hava aracını, 8 adet orta yüklü helikopteri, 2 adet Seahawk (denizler için tasarlanmış helikopter) genel maksat helikopterini, 4 adet taarruz helikopterini ve 6 adet F-35B tipi uçağı taşıyabilecek ve operasyonel olarak kullanabilecektir.

Uçak Gemisi
F-35B Ski-Jump testindeyken

TCG Anadolu tam olarak bir uçak gemisi değildir. Uçak gemisi diyebilmemiz için bundan daha fazla özelliğe ve kapasiteye sahip olması gerekmektedir. TCG Anadolu gemisi amfibi çıkartma yapmaya daha müsait ve yatkın bir gemidir. Uzunluğu 232 metre olan bu gemi, Deniz Kuvvetlerimize elbet büyük bir avantaj sağlayacaktır fakat bu avantaj tam kapasiteli bir uçak gemisi kadar olmayacaktır.

Türkiye Cumhuriyeti Neden Uçak Gemisine Sahip Olmamalıdır?

Uçak Gemisi
USS John C. Stennis(ABD)Charles de Gaulle (Fransa), USS John F. Kennedy(ABD),  HMS Ocean (İngiltere) ve onlara eşlik eden savaş gemileri

Elbette uçak gemisine sahip olmak herhangi bir ülkeye çok büyük avantajlar kazandıracaktır. Türkiye’nin şu an ki ekonomik durumuna ve stratejik planlarına bakarsak, uçak gemileri şu anlık bize bir avantaj sağlamayacaktır. Türkiye’nin sıcak bölgelere olan yakınlığı ve kendi bölgesinde hâkimiyet kurmak istemesi, Türkiye’nin daha çok kara ve hava araçlarına yönelmesini sağlamıştır. Okyanus ötesi bir hedefi olmayan Türkiye’nin böyle gemilere ihtiyacı olmamasını da göstermektedir. Kısacası uçak gemilerine aşağıdaki sebeplerden dolayı ihtiyacımız da yoktur;

  1. Coğrafi konum: Türkiye’nin sıcak bölgelere olan yakınlığı ve deniz aşırı yerlerde herhangi bir hedefinin olmaması
  2. Ekonomik sebepler: Uçak gemileri çok büyük masraflara yol açmaktadır. Nimitz sınıfı bir gemi 4,5 milyar dolar tutarındadır. Ayrıca bu tür gemiler tek başına seyredemezler. Bu gemilerin korunması için yanında birkaç adet kruvazör ve firkateyn de olmak zorundadır. Gemi içerisinde yaşayan personelin ihtiyaç ve giderleri bir yana her bir uçağın kalkıştaki maliyetleri de fazla olduğundan dolayı ekonomik olarak zararı vardır.
  3. Filo Yetersizliği: Türk Silahlı Kuvvetlerinde şu an bu düzeyde bir uçak gemisini dolduracak araç sayısı yoktur. Ayrıca uçak gemilerinden her uçak tipi kalkış sağlayamamaktadır. Bu yüzden bu gemiler için özel uçaklar üretilmeli veya sipariş verilmelidir. Bu uçaklar ise normal uçaklardan daha maliyetlidir. Türk Silahlı Kuvvetlerinde “Donanma Pilotu” olmadığı için bu tür uçakları kullanabilecek tecrübeli personelde yoktur.

Son olarak;

Uçak gemileri günümüzde sadece 13 ülke envanterinde bulunmaktadır. Bu ülkelerin hepsi okyanusla bağlantısı olan ülkeler. Türkiye gibi bir ülkenin uçak gemisine sahip olmamasının aslında normal olduğunu göstermektedir. Türkiye bu yıla kadar güçlendirdiği kara ve hava envanteri ile bölgesinde aktif olarak rol almakta ve söz söyleyebilmektedir. Bir sonraki yazımda görüşmek üzere, evde kalın, sağlıklı kalın.

Kaynakça:
https://en.wikipedia.org/wiki/TCG_Anadolu
https://worldview.stratfor.com/article/us-naval-update-map-april-16-2020
https://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.asp?country_id=united-states-of-america


Kerem Akmil
Çankaya Üniversitesinde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler 3. sınıf öğrencisiyim. NATO, Uluslararası Güvenlik ve Uluslararası Terörizm konuları özel ilgi alanım. Aynı zamanda askeri ve modern dünya orduları konularında da bilgili ve ilgiliyimdir.