Türk Silahlı Kuvvetleri

Türk Silahlı Kuvvetleri: Savaşlar

Türk Silahlı Kuvvetleri, Türkiye Cumhuriyeti’ni yurt dışından gelecek tehditlere karşı savunma görevini anayasanın verdiği yetkiler doğrultusunda üstlenmiş silahlı devlet kuruluşudur. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin; Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri olmak üzere 3 ana kuvveti vardır. Atatürk ve Silah arkadaşları öncülüğünde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Orduları ismiyle 3 Mayıs 1920 tarihinde resmen kurulmuştur. 1963 yılına gelindiğinde ise Turancı fikirleriyle öne çıkan Hüseyin Nihal Atsız, kuruluş yılı olarak Büyük Hun Devleti hükümdarı Mete Han’ın ordusunu onluk sisteme geçirdiği tarih olan milattan önce 209 yılının esas alınması gerektiğini önermiştir. Başlarda kabul görmese de 12 Eylül 1980 darbesinin ardından öneri gündeme geldi ve sembolik kuruluş yılı olarak kayıtlara geçirildi.

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin girdiği savaşları ve yürüttüğü sınır ötesi operasyonlarını inceleyeceğimiz 3 parçadan oluşacak ”Türk Silahlı Kuvvetleri” yazı dizimizin ilki olan bu yazımızda ordumuzun fiili olarak katıldığı savaşları inceleyeceğiz.

Türk Silahlı Kuvvetleri

SAVAŞLAR

Türk Kurtuluş Savaşı

Osmanlılar 1. Dünya Savaşı’nda, Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve Bulgaristan ile beraber İttifak Devletleri kanadında savaşmıştır. Osmanlı Devleti yanındaki devletlerle beraber büyük zayiatlar vererek ve birçok cephede kaybederek savaştan mağlup ayrılmıştır. Çok uluslu yapısı sebebiyle de büyük oranda toprak kaybına maruz kalmıştır. Osmanlı’nın yaşadığı hezimeti fırsat bilen İtilaf Devletleri bu ağır hezimetten sonra Osmanlı’nın önüne Sevr Antlaşmasını koymuş ve Osmanlı Hükumeti de 1920 yılında antlaşmayı imzalamıştır. Bu antlaşmayla beraber ülke toprakları; İngiliz, Fransız, Yunan ve İtalyan devletleri arasında pay edilmesi kararı alınmıştır. Bu devletler kendi payları yanı sıra doğuda Kürt ve Ermeni, Doğu Karadeniz’de ise Rum devletleri kurulmasını antlaşmada kabul ettirmiştir. Bu doğrultuda Osmanlı İç Anadolu’ya hapsolmuş, küçücük ve bağımlı bir devlet haline gelmiştir.

19 Mayıs 1919 tarihinde ise Mustafa Kemal Atatürk, Samsun’a çıkmış ve Türk bağımsızlık mücadelesinin ilk adımı atılmıştır. Mustafa Kemal Paşa sırasıyla Havza, Amasya, Erzurum, Sivas illerinde kongre ve mitingler icra etmiş ve Türk halkını bağımsızlık mücadelesi için örgütlemiştir. Atatürk son olarak Ankara’ya gelmiş ve Anadolu şehirlerinden temsilciler toplayarak Türk bağımsızlık savaşının ilk adımlarını atmaya başlamıştır. Meclis kurulduktan sonra Türk ordusu Doğu Cephesinde Ermenilere, Güney Cephesinde Fransızlara, Batı Cephesinde Yunanlara, El-Cezire Cephesinde İngilizlere karşı savaş vermiş ve ordumuz El-Cezire Cephesi haricen tüm cephelerde mutlak galibiyet elde etmiştir. Bu galibiyet sonucu Lozan Antlaşmasıyla vatan toprağı resmen kurtuluşa ermiş ve istilacılar ülkemizden çekilme kararı almıştır. Bilinen kayıtlara göre Kurtuluş Savaşı süresince zor şartlarda mücadele eden Türkler, asker ve Anadolu halkı olmak üzere toplamda 37.975 kişiyi şehit vermiştir. Buna karşın Yunan, İtalyan, İngiliz, Fransız, Ermeni ve iç isyancılardan oluşan düşman tarafından ölenlerin sayısı ise takribi olarak 140.000 kişi olarak kayıtlara geçmiştir.

Türk Silahlı Kuvvetleri

Türk Silahlı Kuvvetleri – Kore Savaşı

Türkiye 2. Dünya Savaşı ardından kuzeyden hissettiği Sovyet baskısını tehdit olarak görmüştür. Dönemin Başbakanı Adnan Menderes bu tehdidin NATO’ya girerek bertaraf edilebileceği kanısındaydı. Menderes’in sunduğu tezkere meclisten geçmiş ve hükumetin NATO’ya girme isteği sebebiyle Türk ordusu Kore’de, Amerikanın yanında savaşa resmen 1950 yılında katılmıştır. Türk Silahlı Kuvvetleri savaşa Çin ve Sovyet destekli Kuzey Kore birliklerine karşı, Birleşmiş Milletler komutası altında Kutup Yıldızı kod adıyla 3 yıl boyunca bir tugayla katılmıştır.

Savaşın başlarında tecrübesiz sayılan ve cephede geri plana atılan Türk Tugayı, Kunu-ri Muharebesi sırasında inatçılığı ve savaş hüneriyle ün kazanmış ardından bir çok ödül elde ederek 1953 yılında ülkeye dönmüştür. Kore’de savaştığı 3 yıllık süre zarfında Türk ordusu 741 şehit ve 2147 yaralı vermiştir. Bu rakamların dışında Türk birliklerinden 234 asker esir düşmüş ve 175 askerin de akıbeti belirsiz kalmıştır. 1953 yılından 1971 yılına dek ise Türk ordusu Kore’deki varlığını bir mangaya düşürerek devam ettirmiştir. 1971 yılında ise kalan son mangamız da ülkeye dönmüştür.

Türk Silahlı Kuvvetleri

Türk Silahlı Kuvvetleri – Kıbrıs Barış Harekatı

Kıbrıslı Türkleri, Rum baskı ve şiddetinden kurtarmak maksadıyla ve özgürlüklerine kavuşturmak amacıyla başlatılan, Türk ordusu içinde kod adı ”Attila Harekatı” olarak geçen harekattır. Kıbrıs’ta 10 yılı aşkın süre boyunca Türk ve Rum yerliler arasında cereyan eden gerginlikler gün geçtikçe silahlı çatışmalara dönüşerek Kıbrıs topraklarında savaşa dönüşme tehlikesi içeren bir vakıa haline gelmiştir. 20 Temmuz 1974 tarihinde ise dönemin başbakanı Bülent Ecevit liderliğinde, ”Ayşe tatile çıksın.” parolasıyla emir Türk Silahlı Kuvvetleri’ne ulaştırılmıştır. Bu emirdeki Ayşe ismi dönemin Dış İşleri Bakanı Turan Güneş’in kızı Ayşe Güneş’tir. Sabaha karşı 06.05 sularında havadan paraşütle bindirme, denizden de çıkarma yapılarak harekat başlamış oldu. 40.000 asker ve 180 tank ile harekatı sürdüren Türk ordusu, 498 askerini şehit düşmüş, 1201 asker ise yaralanmıştır. Ordumuzun yanı sıra 70 Kıbrıslı Türk mücahit de şehit olmuştur. Tarihler 14 Ağustos 1974 olduğunda ise Türk ordusu adanın %37’sini kontrol altına alarak harekatı başarıyla sonuçlandırmıştır. Harekat sonrasında adanın güneyinde bulunan Türkler kuzeye, kuzeyinde bulunan Rumlar ise güneye göç etmek durumunda kalmıştır.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Boğaz Şehitliği.

KAYNAKÇA

Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!