Türk Kızılay Kan Satar Mı?

Türk Kızılay, savaş alanında yaralanan ya da hastalanan askerlere hiçbir ayrım gözetmeksizin yardım etme arzusuyla kurulmuştur.
1868’de Osmanlı Yaralı ve Hasta Askerlere Yardım Cemiyeti,
1877’de Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti,
1923’te Türkiye Hilal-i Ahmer Cemiyeti,
1935’te Türkiye Kızılay Cemiyeti,
1947’de Türkiye Kızılay Derneği adlarını almıştır ve kuruluşa Kızılay adını büyük önder Mustafa Kemal Atatürk vermiştir. Kurulduğu günden bu yana çeşitli görevler ve misyonlar üstlenen bu nadide kuruluş, kamuoyunda genellikle kan hizmetleri alanında daha çok tanınır. Ancak günümüzde kan hizmetlerinin yanında ulusal afetler, uluslararası yardımlar, sosyal hizmetler, sağlık hizmetleri, ilk yardım, gençlik hizmetleri, göç hizmetleri, mülteci hizmetleri, maden suyu işletmeciliği ve barınma sistemleri gibi alanlarda da faaliyetini göstermektedir. Bu yazımızda, başlıktan da anlaşılabileceği üzere, Kızılay’ı kan hizmetleri özelinde inceleyeceğiz.

türk kızılay

Kan Hizmetleri

Türk Kızılay bölge kan merkezleri, kan bağış merkezleri ve mobil kan bağış araçları ile ülkemizin ihtiyacı olan kanın tamamını gönüllü ve sürekli bağışçılardan karşılamaya çalışır. Bu çalışmalara “Ulusal Kan Temini” adı verilmiştir. Ayrıca ilik nakli ve kök hücre tedavisi için “TÜRKKÖK” projesini de Sağlık Bakanlığı ile beraber yürütürler.

Türk Kızılay Kan Satıyor Mu?

Kan bir insan dokusudur ve ticari amaca kesinlikle konu edilemez, yasalarla da bu engellenir. Türk Kızılay, kan bağış faaliyetlerini milli bir ödev olarak kâr amacı gütmeden yapar. Kızılay’ın 3.300 personeli, 1.000’e yakın aracı ve ülke genelinde 300 noktada kan bağış istasyonları bulunur. Her gün 9.000 ünite kadar kan gönüllü bağışçılardan toplanır, gerekli testleri yapılır ve ülke genelindeki 1.300 hastaneye ihtiyaç olması halinde güvenli bir şekilde ulaştırılır. Çalışan personelin maaşları, araçların giderleri, kan için kullanılan torbaların bedeli, iki veya üç basamakta gerçekleşen kanların test masrafları ve stoklanması için gereken ekipmanlar gibi maliyetlerin büyük bir kısmı Maliye Bakanlığı aracılığıyla Sosyal Güvenlik Kurumu tarafınca karşılanır. Geri kalan maliyetleriyse yapılan yardımlarla tamamlarlar.

kızılay eski logo

Bazen hastaların yakınlarından alınan kana karşılık kan istendiğine dair haberler duyuyoruz, bu tarz haberler kesinlikle yanlıştır. Hiçbir hasta yakını, bazı istisnalar hariç, Kızılay ile kan temini adına herhangi bir irtibat kurmaz. Hastane gerekli kan ihtiyacını Kızılay’a bildirir ve buna istinaden gereken kan Kızılay tarafından hastaneye ulaştırılır. Ülke genelinde yılda yaklaşık 3 milyon ünite kan toplanır, bunun 2.5 milyon ünitesini Kızılay tek başına toplamaktadır. Geri kalan yaklaşık 500 bin ünite kanı da Türkiye’deki yaklaşık 18 tane hastane (ağırlıklı olarak üniversite hastaneleri ve bazı devlet hastaneleri) Geçici Kan Bankası İşletme Ruhsatı ile toplamaktadır. Bu 18 hastanenin de kan ihtiyaçlarının %80’e yakınını yine Türk Kızılay karşılamaktadır.

türk kızılay kan arabası

Bahsi geçen 18 hastanede zaman zaman hasta yakınlarından ihtiyaç duyulan kana karşılık kan talep edilmektedir. Medyanın ve halkın sıklıkla karıştırdığı konu da budur; 18 hastanenin uyguladığı kan talep etme politikasını Kızılay güdüyormuş gibi algılanmaktadır, bu algı yanlıştır. Sosyal medyada zaman zaman “Kan Aranıyor” şeklinde çıkan ilanlarsa genellikle bu 18 hastanenin taleplerini yansıtmaktadır. Bazen de Kızılay, elinde özellikle zor bulunan kanlardan, stok yetersizliği dolayısıyla böyle ilanlar çıkartabiliyor.

150 Yıllık Çınar: Türk Kızılay

türk kızılay çadır

Olur da bir sağlık kuruluşunda sizden kan için para talep edilirse hemen en yakın polis birimine, Sağlık Bakanlığına ya da CİMER’e şikayetinizi gerçekleştirin. Unutmayın ki Kızılay ülkemizin en zor zamanlarında halkımızla beraber olmuştur ve bizim de onlarla beraber olmamız gerekmektedir. Covid-19 virüsünden dolayı zor zamanlar geçirdiğimiz şu günlerde Kızılay, kan stoklarında ciddi miktarda azalma yaşandığını duyurmuştur. Bu konuda açıklama yapan Kızılay, düzenli bağışçılarımız gönderdiğimiz SMS-KOD’u güvenlik güçlerine göstererek kan bağış noktalarına gelebilirler, dedi. Korona virüsünün kan yoluyla geçmediğini lütfen unutmayın.

Fırtınalar, depremler, seller, kasırgalar, tsunamiler, kısacası dünyanın her yerinden binlerce afetler gören ve 150 yıldır dimdik ayakta duran bir kurumdır Türk Kızılay. Bizim, sizin ve tüm insanlığın ihtiyacı olan Türk Kızılay’a her zaman destek vermemiz gerekir. Unutmayın, afet sabahlarının umutla yeşerten Türk Kızılay’ın beyaz çadırlarıdır. Sağlıkla kalın.


Osman Seyrek
Önce çevreni güzelleştir sonra dünyayı. Düşünen, araştıran, endişelenen ve bunları dile getiren 1992 doğumlu sıradan bir insanım.