TSK Envanterinden: F-4 Phantom II

Adından sıkça bahsettiğimiz, adını bilmesek bile en az bir defa görmüş olduğumuz efsane F-4 Phantom II bugün bahsetmemiz gereken bir konu.

Bunun birden fazla sebebi olmasına rağmen bugün bile konuşmamız gereken bir uçak olmasının sebepleri aktif olarak görev almaya devam etmesi ve TSK envanterinde bulunmasıdır. Peki neden halen aktif ve TSK envanterinde bulunmakta?

İlk olarak böyle bir savaş uçağının özelliklerine bakmamız gerek. McDonnell Douglas tarafından geliştirilen ve üretilen bir savaş uçağıdır. Görevi avcılık/bombardıman olarak belirlenen F-4 Mayıs 1958 tarihinde testlere girmeye başladı. Aralık 1960 yılında ise ilk teslimatlar ABD’ye başladı.

8.500 kilo faydalı yük taşıyabilen, 2 adet turbojet motora sahip olan F-4E, ünlü M61 Vulcan kullanmaktadır. Ses hızını geçebilen gücü ile kara ve hava görevlerinde vurulması zor bir hedeftir. Havadan havaya ve havadan karaya füze, bombardıman için bomba adında toplam 26 farklı faydalı yük çeşitliliği bulundurmaktadır.

1963 yılında Vietnam Savaşı’nda bombalama ve hava desteği görevlerinde yer alan F-4 Phantom II ilk görevinde yer almış oldu.

Tüm bunların dışında 1974 yılından itibaren bu uçak TSK envanterine giriş yapmaya başladı. Bu giriş süreci 6 parçadan oluşan “Peace Diamond ” (Barış Pırlantası) şeklinde gerçekleşmiştir.

Türk Hava Kuvvetleri Çalışmaları

Türk Hava Kuvvetleri gelmiş ve gelecek olan tüm F-4’ler için devamlılığı sürdürme kararları aldı. Bu kararlar doğrultusunda 200 adeti aşkın uçağın 53 tanesi 1997 yılından itibaren İsrail merkezli İsrail Havacılık Endüstrisi ile yapısal ve teknolojik anlamda geliştirmelere başlanmış oldu. Projenin devamı ile yenilenme geçiren F-4, F-4 2020/Terminatör adını almış oldu. Bu projenin dışında 2013 yılında Işık Projesi adını alan proje ile F-4’lerin belli bir kısmı iyileştirme çalışmasına alındı.

Tabut Lakabı

Keşif uçuşlarında yer alabilen F-4E modeline sahip olan Türk Hava Kuvvetleri, aynı zamanda eğitim amaçlı olarak F-4E’lerin görev almasını istemekteydi. Bu nedenle sık sık havalanan ve yüksek uçuş sürelerine sahip F-4 ve F-4E envanterde yer almaktaydı. Tüm bunların dışında üretici firma olan McDonnell Douglas, F-4 ve versiyonlarının tüm hava şartlarına uygun olduğunu belirtmişti. Bu önemli bir bilgi çünkü Türkiye hava şartlarının belirli bir oranda etkili olduğu pek çok kazaya ev sahipliği yaşadı. Bu kazalarda 12 şehit verilmiştir. Bu kazalar sonucunda kamuoyunda “Uçan Tabut” lakabı F-4’lerin üzerine yapışmıştır.

Suriye Krizi

2012 yılında F-4 ile görev yapmakta olan Hava Pilot Teğmen Hasan Hüseyin Aksoy ve Hava Pilot Yüzbaşı Gökhan Ertan, Suriye kaynaklı füze ile şehit olmuştur. Bu olayın başında belirtilenlere göre füze atışı Suriye’den ihtarsız bir şekilde gerçekleşmiştir.

Olayın devamında Türkiye, NATO üyeleri ile acil bir toplantı yaparak Suriye sınırında askeri hareketlilik oluşturmuş ve askeri sevkiyat gerçekleştirmiştir. Alınan kararlar ile sınırda yer alan her askeri unsur tehdit olarak algılanmaktaydı.

Alınan kararlar doğrultusunda Kasım 2015 tarihinde bir Rus uçağı sınır bölgesinde düşürülmüştür. Düşürülen Su-24 uçağı ile Türkiye bu konuda olan duruşunu göstermiştir.

Neden Aktif Olarak Kullanılmakta?

2,5 milyon Amerikan Doları fiyat biçilen F-4 günümüzde kullanılmakta. 45-55 yaş aralığında yer alan F-4’ler pek çok kazada adı duyulmuş bir uçaktır. Teknik arızaların yaşanıldığı bir uçaktır aynı zamanda. Bunca sebep varken neden kullanılmaya devam edilmekte bunları basitçe açıklayalım.

Öncelikle görev kabiliyetlerine baktığımız zaman avcı ve bombardıman görevinde yer alabilmekte. Bu görev dışında keşif amaçlı uçuşlara katılabilen F-4E versiyonu Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde bulunmakta. İstenilen görevler için yeterli oluşu nedeniyle Türkiye için çok önemli bir konumda. Özellikle Suriye bölgesinde hava üstünlüğünün sağlanması ve yine sınır bölgesinde terörist operasyonlarına katılabilmeleri Türkiye için faydalıdır.

Sahip olduğu potansiyel ile eğitim uçuşlarında kullanılan F-4, bu boşluğu kapatabilmekte. Yeni nesil savaş uçakları ile aynı kulvarda yer almasa bile sunduğu kabiliyet, bu konu için yeterli. Fakat yaşanılan kazaların bir kısmının eğitim uçuşu olduğunu görebiliyoruz. Bu nedenle yer alan F-4 ve F-4E uçaklarının uçuşu durdurulmuştur. Talihsiz uçuşların yaşanılması sonrasında farklı yorumlar yapılmış olsa bile pilot hatalarının çokluğu bilgiside kamuoyunda kulaktan kulağa dolaştı.

Bu durum ile uçuşu durdurulan F-4 ve F-4E uçaklar halen envanter içinde bulunmakta. Tamamen emekliye ayrılmasalar bile verilen kararlar ile gökyüzünde yer alamayan F-4 Phantom uçaklar için yolun sonu gözüküyor gibi görünüyor.

Kaynakça

Diğer içeriklerimize göz atmak için buraya tıklayın.


Ayhan Doğa Tanrıverdi
Hacettepe Üniversitesi'de tasarımcılık okuyorum. Gündüz vakti müzik dinleyerek otomobil tasarlıyorum. Gece olunca Bir Parça Tuhaftık'da yazı yazıyorum.