Tarihin Şahitleri Kaleler

Tarihin Şahitleri: Kaleler

Tarihin Şahitleri Kaleler – Kale: Düşmanın gelmesi beklenilen yollar üzerinde, askerî önem taşıyan şehirlerde, geçit ve dar boğazlarda güvenliği sağlamak için yapılan kalın duvarlı, burçlu, mazgallı yapı.
Yazımıza önce TDK‘dan kelime anlamını alıp başlıyoruz yine. Kaleler insanlar için bir güven kapısıdır. Kalenin etrafındaki surlar sayesinde düşmanı dışarıda tutması ve içeri girmesini engellediği için insanlara güven veren yapılardır.

Tarihin Şahitleri Kaleler

Kalelerin Çevresi

Kalelerin etrafı genelde surlarla kaplıdır. Özellikle Avrupa’da gördüğümüz bu yapılar, içerisindeki lordların köylüleri koruduğu bir yerdir. Surların hemen dışında genelde bir ya da birden fazla köy olurdu. Orada da köylüler yaşar, yaşamlarını sürdürür fakat bir saldırı olduğu zaman, köylerini bırakıp kale surlarının içine girip korunurlardı. Bir lord gelen saldırıyı kalenin dışında değil de kalenin içinde savunmayı tercih ederdi. Bir lordun gözünde; köyler yeniden inşa edilebilirdi fakat bir insan öldüğü zaman yerine birinin geçmesi zaman alırdı.

Kalelerin İçi

Kalelerin büyüklükleri ve dizaynları ülkeden ülkeye ve lordun büyüklüğüne göre değişirdi. Surların hemen dışında ya küçük bir hendek ya da tahtalardan oluşmuş ve surlara merdiven dayanmasını önlemek için engeller olurdu. Eğer düşman askerler surları geçebilirse, kalelerin içinde de bir savunma merkezi olurdu. Kalelerin üstlerinde okçular için özel bölmeler olurdu. İçerisindeki merdivenler ise genelde saat yönüne göre şekil alırdı. Bunun sebebi, saldıran askerler aşağıda kalacak ve genelde sağ ellerini kullandıkları için yukarıdaki savunan askere göre daha savunmasız kalacak şekilde dizayn edilmişlerdi.

Tarihin Şahitleri Kaleler

Kale İçindeki Yaşam

Lordların kaldığı bu kalelerde yaşam genelde sakin geçerdi. Kale içindeki hükümdarların ziyafet vermek için ve bazı günler halkın sorunlarını dinlemek için (Bu durum hükümdardan hükümdara değişiklik gösterir.) bir kraliyet salonu olurdu. Lord ve ailesi için birer oda, hizmetlilerin kalabileceği oda ve odalar, alt bölümde ise genelde yemeklerin yapıldığı ve hizmetlilerin en çok vakit geçirdiği yemekhane mevcuttu. Kalenin hemen dışında da genelde esirler için küçük zindanlar bulunurdu. Kalenin surlarının içinde de genelde demirci için özel bir bölüm, ahır ve insanların ticaretlerini yaptığı küçük bir meydan bulunurdu. Bu saydığım özellikler kalelerden kalelere değişiklik gösterse de genel hatlarıyla bu şekildedir.

Kalelerin Öneminin Azalması

Orta Çağ‘ın bitiminde artık daha büyük topların bulunması ve surların bu toplara karşı fazla karşı koyamamasından ötürü kaleler yavaş yavaş önemlerini kaybetmeye başlamışlardı. Bu duruma çözüm aslında çok uzun sürmedi.

Yıldız Kale

Düz surlu kaleler artık toplara karşı savunmada yetersiz kaldıkları için kale mimarilerinde yeni çözümler üretilmeye başlanmıştı. Yıldız kaleler aslında, surları yıldız şekilde dizayn edip topların verdiği zararlardan sonra, düşman ordusunun direkt olarak saldırmasına karşı iyi bir savunma oluşturuyordu. Modern savaşlara kadar da yıldız kaleler savunmada iyi iş çıkarmışlardı.

Kale Devrinin Sonu

İmparatorluk çağı geldiğinde artık küçük ülkelerin azalmasıyla beraber, imparatorlukların çok daha büyük ordularla savaşlara katılması, savaşın muharebe alanlarının genişlemesiyle beraber kaleler önemlerini tamamen kaybetmeye başlamışlardı. Özellikle bunu Fransız İhtilali sonrasında gelen Napolyon Savaşları‘nda görmek mümkündü. Napolyon kurmuş olduğu muazzam diyebileceğimiz orduyla katıldığı savaşlarda, asker sayılarından kaynaklı artık karşılıklı orduların savaşlarına dönen muharebelerde kalelerin önemi sadece, savaşı kaybeden tarafın son bir savunma yapmak için kullandığı umutsuz birer savunmalardan ibaret olmuştu.

Modern Kale: Maginot Hattı

Kaleden ziyade bir savunma hattıdır aslında Maginot Hattı. Fransa ve Alman sınırı boyunca uzanan, bütün sınır boyunca savunma tahkimatları, toplar ve tank hendekleriyle dolu, geçilmez bir yapıydı.

Tarihin Şahitleri Kaleler
Tarihin Şahitleri: Kaleler

Yapısı

Asıl yapı kale adı verilen dairesel ana yapılardan oluşmaktaydı. Bu yapılar arasında özel tüneller ile geçiş sağlanmaktaydı. Böylece savunma hattının tümü doğrusal ve kesintisiz bir hat oluşturmaktaydı. Tüm bu yapı grubunun kendi özel hava temizleme sistemi ve özel haberleşme sistemleri bulunmaktaydı. Ayrıca bu kalelerde görevli askeri birliklerin konaklaması amacı ile özel barınma yapıları da hazırlanmıştı. Özellikle 75, 81 ve 135 mm’lik topçu bataryaları ve bunlar için özel üretilmiş taretler, özel tank hendekleri ve su yapay kanalları ile oldukça karmaşık bir koruma düzeni yapılmaya çalışılmıştı. Tüm silahlar için özel yer altı cephaneliklerinin yanı sıra, gerekli enerjiyi üretebilmek için özel jeneratörler de geliştirilmişti.

İşe Yaradı Mı?

Hayır. Belçika’nın tarafsızlığı nedeniyle bu yapı Fransa’nın sadece Almanya ile olan sınırına döşendiği için, Almanların da bu savunma hattına değil de Belçika üzerinden saldırmasıyla beraber, bu yapı ister istemez işe yaramaz bir hal almıştı.

Tarihin Şahitleri Kaleler
Tarihin Şahitleri: Kaleler

Sonuç

Kaleler aslında tarihin bir bölümünde çok işe yaramış olsa dahi, savaşın modernliği karşısında artık kullanılmaz bir hal almıştı. Artık savaşların savunmada kalma tarafları yok olurken, kaleler bizim için sadece tarihe tanıklık eden birer şahit olarak duruyor. Büyük savaşların bir daha yaşanmaması dileğiyle yazımızı bitiriyoruz. Barışla kalın.

Tarihin Şahitleri: Kaleler” başlıklı yazımızın sonuna geldik. Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!