Tanrı’nın Kırbacı: Attila

Bu yazıda birçok yerden okuduğum Attila ile ilgili bilgileri sizinle paylaşmak istiyorum. Bilgisayarımda gezinirken karşıma çıkan Total War Attila videosu bu yazıyı yazmamı tetikledi esasen.

Genel olarak bilinenin aksine ismi Atilla değil Attila’dır. Attila Avrupa Hun Devleti’nin hükümdarıdır. 395-453 yılları arasında yaşamıştır. Düşmanlarına karşı sert oluşu, geri adım atmaması , merhamet göstermemesi ve savaşlarda göstermiş olduğu tutum Attila’nın “Tanrı’nın Kırbacı” olarak adlandırılmasına sebep olmuştur. Avrupa Hun Devleti’nin en büyük Kağanıdır. Cermen kaynaklarında ise Attila’nın cömert ve merhametli olduğu söylenmiştir.

Hun’lar Kimdir?

Hun tabiri ilk olarak Çin kaynaklarında yer almıştır. Bu kaynaklara göre hun topluluk, halk anlamındadır. Hunlar Türk’tür ve Orta Asya’dan Avrupa’ya kavimler göçü ile ilerlemişlerdir. İlk Hun Kağanı Teoman olmakla beraber, Mete (Han) en bilinen Hun hükümdarıdır. Yukarıda bahsettiğim gibi Avrupa Hun Devleti’nin en bilinen hükümdarı ise Attila’dır.

Avrupa Hun Devleti

Gelelim tekrar Attila’nın kağanı olduğu Avrupa Hun Devleti’ne. Attila, Avrupa kıtasının 2/3 üne hâkim olmuş ve sınırlarını genişletmiştir. Birçok hükümdarda olduğu gibi Attila da ülkesinin sınırlarını mümkün olduğunca genişletip çok geniş bir alanda hakimiyet kurma isteği içindeydi. Bu sebeple Batı Roma İmparatorluğu’na seferler düzenlemiş ve vergiye bağlamıştır. Son seferinde Roma sınırına kadar gelmiştir. Papa Roma’nın Hristiyan dünyasının sembolü olduğu için Attila’nın huzuruna gelerek, ondan şehre girmemesini istemiştir. Aralarında nasıl bir konuşma geçti net olarak bilinmese de bir şekilde Attila’yı buna ikna etmiştir. Bunun için şehirde veba salgını olduğunu bu sebeple hastalığın Hunlara da bulaşabileceğini söylemiştir. Ayrıca Attila’nın Orta Asya’dan kalma büyü, tılsım gibi mistik güçlere inanması ve her savaş öncesi bu yollara başvurduğunu bilmesi, papanın bu yönde söylemlerinin de olduğunu düşündürebilir. Ne söylemiş olursa olsun tarihe papanın diz çöktüğü tek hükümdar Attila olarak geçmiştir.

Attila ve Papa Leo

Atımın ayak bastığı her yer benim toprağımdır.

Attila

“Atımın ayak bastığı her yer benim toprağımdır.” diyebilecek kadar cesur ve korkusuzdur. Avrupa üzerine yaptığı ve başarılı olduğu göz önüne alınırsa, Attila’nın bir askeri deha ve zeki olduğu anlaşılmaktadır. Askerlerini psikolojik olarak savaşa hazırlamak için her başarılı komutan gibi onun da kuvvetli bir hitabeti vardır. Yapmış olduğu bu seferlerden hem ülkesine hem de kendisine çok fazla ganimet toplamıştır.

Jordanes Attila ile ilgili ” Kısa boylu, geniş omuzlu idi. Büyük başına nisbetle gözleri küçüktü. Seyrek sakalı beyazlamıştı. Yassı burnu ve biçimsiz yüzü, köklerinin damgasını taşıyordu. Akıllı ve kurnazdı. Tehdit ettiği yerin dışında başka bir yerden saldırırdı.” ifadelerini kullanmıştır.

Attila’nın hükümdarlık süresine bakarsak, on yıl gibi bir süre abisi Bleda ile ülkeyi ortak yönetmiştir. Bazı kaynaklarda Bleda’yı öldürdüğü söylense de bununla ilgili kesin bir kanıt yoktur. Aksini söyleyenler hem kesin kanıt olmamasını hem de Bleda’yı öldürüp ülkeyi tek başına yönetmek istese bunu çok daha önceden yapacağını savunurlar. Sonuç olarak tarihe bakıldığında Bleda değil Attila anılmaktadır.

Budapeşte Kahramanlar Meydanı – orta en önde Attila

Attila’nın Ölümü

Attila’nın ölümü ise talihsiz bir şekilde evlendiği gece olmuştur. Birçok kaynak evlendiği eşi İldiko tarafından zehirlenerek öldürüldüğünü söyler.

Düğün sabahına hükümdarlarının öldüğünü öğrenen Hunlar, onu ve varlıklarını gece gizlice gömmüşlerdir. Mezarını kazan kişiler de yerinin korunması ve olabilecek hırsızlıklara karşı öldürülmüşlerdir. Mezarın Tuna civarında olduğu düşünülmektedir. Bir rivayete göre ise Tuna Nehrinin akış yönü değişilmiş, nehir altına gömüldükten sonra nehir tekrar eski haline getirilmiştir. Yine de günümüzde mezarının nerede olduğu bilinmemektedir. Tuna çevresinin farklı birçok ülke sınırında kalması araştırmaların bürokratik sorunlar sebebi ile yapılamamasına sebep olmuştur.

Ruhu Şad olsun!


Zehra
Evli barklı, bilgisayar oyunlarını seven, Ankaralı bir pisi annesi.