arama

İntikam Yemini-1: Cengiz Han ve Alaaddin Muhammed (Otrar Faciası)

  • paylaş
  • paylaş
  • Emre Kuş

Cengiz Han ve Alaaddin Muhammed arasında gelişen bu olay Harzemşahlar’ın yıkılmasında büyük rol oynamıştır. Olay M.S. 1218 yılında Siriderya kentinin kıyısında Otrar antik kentinin yanında meydana gelmiş ve adını da oradan almıştır.

otrar
Otrar Antik Kenti

Olaya geçmeden önce hem daha doyurucu olması hem de ciddiyetinin tam olarak anlaşılabilmesi için taraflardan bahsetmek istiyorum.

Moğolistan

Cengiz Han

Moğollar 1206 yılında Cengiz Han önderliğinde tek bir ulus haline geldi. Orta Asya’da kurulan Moğolistan, çevresindeki siyasi birliği bulunmayan toprakları fethederek hızlıca topraklarını büyüttü. Teknolojiyi çok iyi kullanan ve takip eden Cengiz Han ordusunu sürekli yenileyerek bir “savaş makinesine” dönüştü.

Moğol Okçuları

Cengiz Han gücünü toplamasıyla birlikte gözünü Çin’e dikmişti bile. Çin’e birçok sefer düzenleyen Cengiz Han teslim ol çağrısına uyan kalelere dokunmazken, uymayan kaleleri yerle bir etti. İlerleyen savaşta son adım olarak Pekin’i de alan Cengiz Han artık Çin’i vergiye bağlamıştı.

Moğol İmparatorluğu

Harzemşahlar

Harzemşahlar

1091 yılında temelleri atılan ve 1138 yılında bağımsızlığını elde eden Harzemşahlar 1200 yılında Alaaddin Muhammed’in yönetimine geçmiştir. Harzemşahlar Orta Asya’da hüküm süren İslam-Türk dünyasının en önemli devletlerindendir.

Harzemşahlar’ın Çin üzerine sefer planı yaptığı sırada Cengiz Han’ın Çin’i fethetmesi, Harzemşahlar’ın planlarının ertelenmesine ve Cengiz Han’ın artık gözle görülür bir tehdit haline gelmesine neden olmuştur. Alaaddin Muhammed hemen Cengiz Han ile iletişime geçerek bir ticaret antlaşması sunmuş ve Cengiz Han da ticaretin iyi olacağını düşünerek bunu kabul etmiştir. Hemen ardından büyük bir kervanı Harzemşahlar’ın başkentine doğru yola çıkarır.

Otrar Faciası Neden Oldu?

Kervan(Temsili)

Başkente doğru yola çıkan kervan İta Valisi tarafından durduruldu. Kervan içerisinde casuslar olduğu bahanesiyle bir kısım insan öldürüldü ve kervana el konuldu. Buna sessiz kalmayan Cengiz Han, Alaaddin Muhammed’e elçiler yollayarak İta Valisinin teslim edilmesini ve zararın karşılanmasını talep etti. Buna cevap olarak Alaaddin Muhammed, Cengiz Han’ı küçük görerek baş elçiyi öldürdü, diğer elçileri ise yüzleri ve saçları yanık şekilde Cengiz Han’a yolladı. Bunun üzerine Cengiz Han’ın 200.000 kişilik orduyla yola çıkması Harzemşahlar için sonun başlangıcıydı.

Cengiz Han Ne Yaptı?

otrar
Saldırı Haritası

Ordu Otrar Vadisi’ne geldiğinde Cengiz Han tüm silahlarıyla şehre saldırdı ve şehir yalnızca 5 ay kadar dayanabildi. Şehrin düşmesiyle birlikte esir alınan Vali İnalcık, yüzüne erimiş gümüş dökülerek idam edildi.

Artık sıra Alaaddin Muhammed’deydi… Alaaddin Muhammed, Cengiz Han’ın Semerkand’a saldıracağını tahmin ederek Semerkand’a 400.000 asker konumlandırdı. Bunu tahmin eden Cengiz Han ise Semerkand’a saldıracak gibi yaklaşıp yakınından geçerek, içerisindeki askerlerin büyük kısmı Semerkand’a taşınan Buhara’ya saldırdı. Şehri kolayca ele alan Cengiz Han artık Harzemşahlar’ın hareket alanını iyice daraltmıştı ve artık Semerkand kuşatılmaya hazırdı. Bu hareket sayesinde olsa gerek 400.000 kişilik Harzemşah ordusu tamamen yok edildi. Artık teslim olmayan Semerkand, Otrar gibi yerle bir edilmişti. Rivayete göre yenildiğini anlayan Alaaddin Muhammed Hazar Denizi’ne doğru kaçmış ve bir adada açlıktan ölmüştür.

Harzemşahlar’dan geriye kalanlar Anadolu’ya gitmiştir ve burada Anadolu Selçuklu Devleti ile girdiği Yassı Çemen savaşında yenilmeleriyle sonsuza dek tarih sahnesinden silinmişlerdir…

  • Furkan Kiraz
    4 hafta önce

    Yazdıklarınız doğru olsa da bazı yanlışlarınız var.
    Harezmşah Muhammed, Cengiz’in Çin’deki durumunu tacirlerden öğrenmiş ve Cengiz’in gücünü öğrenmek üzere bir elçi heyeti göndermiştir. Gelen elçiyi Cengiz çok iyi karşılamış ve kendisi de 450 kişilik daha çok tacirden oluşan bir elçilik heyetini Harezmşah Muhammed’e göndermiştir. Fakat bu heyet Muhammed’in emri ile Otrar Valisi İnalcık tarafından karşılanmış, mallarına el konmuş elçiler ise öldürülmüştür. Bunun üzerine Cengiz Han, yeni bir elçiyi Harezmşah Muhammed’e yollayarak Otrar valisinin teslimini ister. Harezmşah Muhammed, Cengiz Han’ın istediğini reddetmekle kalmaz, Moğol geleneklerinde hakaretlerim en büyüğü olarak görülen elçi sakalı kesme olayını gerçekleştirir.
    Cengiz Han gönderdiği elçisinin geri geldiğinde sakalının kesildiğini görünce, tarihe not düşerek Harezmşah’a “savaşı sen istedin, istediğini alacaksın” şeklinde not yazdığı, bu notu okurken Harezmşah’ın titrediği rivayet edilir.
    kaynak:
    BARTHOLD, Vasilij Viladimiroviç – Türkistan
    Doç. Hasan Demiroğlu – Doğu Avr. Türk Tarihi
    Mehmet Levent – Moğolların Gizli Tarihçesi
    Jean-Paul Roux – Moğol İmparatorluğu Tarihi

    2
    yorum beğen
  • Bahadır
    4 hafta önce

    Alaaddin Muhammed’in kibri ve sayıca üstünlüğün savaşı kazanmada yeterki olacağı düşüncesi çok pahalı patladı.Cengiz Han ne kadar câniliği ile ön plana çıksa da mükemmel bir savaş dehasıydı

    2
    yorum beğen
  • Samet
    1 ay önce

    Bu şekilde pek bilinmeyen veya araştırma sonucu öğrenilebilecek olayları bizlerle paylaşmaya devam etmenizi bekliyoruz. Elinize emeğinize sağlık.

    1
    yorum beğen