Ödev Nasıl Hazırlanır: Makale ve Sunum

Yegane sıkıntımız korona dünyayı sarsmaya ve hepimizin gündeminde olmaya devam etmekte. Dünya markalarının fabrikalarına kilit vurduğu ve vazgeçilmez eğlence sektörünün evden yapılan canlı yayınlara sığdırılmaya çalışıldığı bu anormal dönemde, hükümetler ve bakanlıkların sağlıktan sonra seferber olduğu tek bir konu varsa o da eğitimdir. Öğretim üyelerini ve öğrencileri ne kadar tatmin ediyor bilinmez ama bu şartlar altında eğitimin devam etmesi gerektiği bir gerçek. Bu gerçek Türk eğitim sistemine yeni öğrenme metotları ve ödevlendirme biçimlerini kazandırmasının yanı sıra, varolan sistemlerin (makale ve sunum gibi) daha yoğun kullanılmasını da gerektirdi. Bizler de sizlere, makale ve sunum temasında, ödev hazırlamanın püf noktalarını anlatmaya karar verdik.

Ödev Hazırlama 101: Makale ve Sunum

Genellikle proje ve bitirme ödevlerinde tercih edilen makale ve beraberinde sunum hazırlama işi öğretim görevlileri tarafından çoktan cazibenin merkezi olmuş durumda. Haliyle de evden ödev hazırlamalarını istedikleri öğrencilerinden arzu ettikleri materyaller çoğunlukla bunlar oluyor. Tüm dünyada kabul görmüş, uluslararası hakemli dergilerde yazmak için en sağlam taslak şekli olan bu materyaller çeşitli bölümlerden oluşuyor ve bu bölümlerin harfiyen takip edilmesi gerekiyor.

evden ödev nasıl hazırlanır

Ödev hazırlarken ciddi bir iş yaptığınızın ve ortaya bilimsel bir çalışma koyacağınızın farkında olun. Bilimsel makale özgün araştırma sonuçlarını tanımlayan, yazılmış ve basılmış rapordur. Kabul edilebilir temel bir bilimsel yayın araştırmacıların gözlemleri değerlendirebilmesine, deneyleri yineleyebilmesine ve entelektüel işlemleri analiz edebilmesine ortam sağlayacak yeterli bilgiyi içermelidir. Yazanlar, yazdıkları raporda neyi niçin ve nasıl yaptıklarını, neleri bulduklarını, bulduklarının ne anlama geldiğini, bundan sonra neler yapılması gerektiğini bildirmelidirler. Bilim insanları için bilimsel iletişimin en geçerli ve kalıcı yollarından birisi bilimsel makale yazımıdır. Bilimsel makale yazımının bütün dünyada kabul görmüş ortak bir tarzı mevcuttur. Bu tarz “giriş, materyal-metot, sonuçlar, tartışma” şeklindeki IMRAD formatı ile düzenlenmiştir.

Araştırma Konusunu Belirleyin

Araştırma konusu belirlenirken seçeceğiniz konu önemli, ilgi çekici, teknik olanaklar dahilinde çalışılabilir olmalı ve çok geniş tutulmamalıdır. Sonraki yıllarda yapılacak yeni araştırmalar için potansiyel taşımalı, seçilen konuda bir yenilik sunmalıdır.

Literatür Taraması Yapın

En uygun araştırma yöntemini saptamak için kapsamlı bir literatür taraması yapmak gerekmektedir. Böylelikle araştırma konusu ile ilgili benzer çalışmalar incelenerek en uygun çalışma modeli belirlenirken, aynı zamanda, araştırma boyunca yol gösterecek ve daha sonra araştırmaların yayımlanması aşamasında sunulacak kaynaklara da ulaşılmış olunur.

Hipotez Oluşturun

Literatürde kaynak taramasının ardından hipotez oluşturulur ve çalışma ekibi kurulur. Hipotez açık, net, bilimsel önem taşıyacak kadar kapsamlı, ancak çalışma protokolü çerçevesinde sonuca ulaşacak kadar sınırlı ve okuyucuyu ikna edecek kadar akla yatkın olmalıdır.

Evden ödev sunumu

Çalışma Protokolü Oluşturun

Hipotez de oluşturulduktan sonra çalışma protokolü planlanır. Bu aşamada literatürden de yola çıkılarak konuya uygun olan çalışma niteliği belirlenir ve çalışmanın tüm basamakları planlanır.

Başlık Bölümünü Hazırlayın

Makalenin başlığı basit, kısa, ilginç, göz alıcı, dil kuralları ve çalışma amacı ile uyumlu olmalıdır. Makalenin sonuçlarını değil, konusunu yansıtmalıdır. Genelde kabul görmeyen herhangi bir kısaltma içermemelidir.

Etkili Bir Özet Yazın

Özetler, makalelerin kendilerinden daha çok okunduğu için, merak uyandıracak ve makalenin de okunmasını teşvik edecek şekilde düzenlenmelidir. Öncelikle çalışma konusu okuyucuya tanıtılır, sonra amaçlar ve çalışmanın kapsamı basitçe tanımlanır, ardından çalışmanın nasıl yürütüldüğü anlatılır ve son olarak da bulgular özetlenerek ana sonuçlar belirtilir.

Girişte Gereken Bilgileri Verin

Girişin amacı okuyucunun konuyla ilgili önceki yayınlara bakmaya gerek duymaksızın şimdiki çalışmanın sonuçlarını anlayıp değerlendirmesine olanak verecek yeterli temel bilgileri vermektir. Giriş, araştırılan sorunun niteliğini ve kapsamını olabilen bütün açıklıkla sunmalıdır. Girişin büyük kısmı, konuyla ilgili yerleşmiş çalışmalardan söz ettiği için, geniş zamanda yazılır.

Gereç ve Yöntem

Yazılması en kolay bölümdür çünkü, çalışma protokolü kapsamında, araştırma süresince ne yapıldıysa o yazılacaktır. Örneğin klinik bir çalışmada hastaların seçildiği popülasyon, hastaların çalışma grubuna dahil edilme veya grup dışı bırakılma gerekçeleri gibi ayrıntılar anlatılmalıdır. Tanımlanmış yöntemlerin kaynakları verilmeli, yayımlanmış ancak iyi bilinmeyen yöntemler açıkça dile getirilebilmeli, yeni veya modifiye edilmiş yöntemler tanımlanmalı ve bu yöntemlerin kullanılış nedenleri belirtilmelidir. Eğer insan konuları kullanılıyorsa seçmedeki ölçüt tanımlanmalı ve “bilgilendirilmiş izin” belirten anlatımlar kaynak tarafından zorunlu tutuluyorsa makaleye eklenmelidir.

evden ödev hazırlama

Sonuçlar Bölümü

Sonuçlar kısmı, gereç ve yöntemler kısmında söz edilen çalışmayla ilgili bilgileri yinelemeksizin çalışmanın kabaca tanımı ve verilerini kapsamaktadır. Bu noktada veriler kesinlikle yinelenmemelidir, veriler sayıca fazla ise tablo veya grafikler kullanılmalıdır. Bulguların sunulma yeri sonuçlar bölümüdür. Bu bölümde söz edilmeyen bir veri giriş veya tartışma bölümlerinde ele alınamaz. Sonuçlar yazılırken yorum yapılmamalı, yorumlar tartışma bölümüne saklanmalıdır. Küçük sayılar kullanılarak elde edilen verilerde yüzdelik değerler değil kesin sayılar belirtilmelidir.

Tartışma Bölümü

Tartışma bölümü makale içerisinde yazılması en zor olan bölümdür. Çalışmanın yeni ve önemli yönleri iyice vurgulanmalı, çalışmanın amacı ile yorumlar arasındaki bağlantı iyice kurulmalıdır. Dürüst ve tarafsız davranılmalı, önceki çalışmalarda saptanan metodolojik eksiklikler -spekülasyon yaratılmadan- dikkatle tartışılmalıdır. Tartışmanın ilk paragrafı genellikle çalışmanın önemini ve kısmen de özetini vurgulama yeri sayılabilir. Son paragrafta ise yazının önemini belirten kısa özet ya da sonuç cümleleri yer almalıdır ki makalenin sonuna gelen okuyucu bu bilgilerin ne işe yarayacağı konusunda net bir düşünceye sahip olabilsin.

Teşekkürlerinizi Dile Getirin

Bilimsel makalenin ana metnini, teşekkür ve kaynaklar bölümü izler. Teşekkür kısmı bilimsel bir makalenin bilimsel olmayan tek bölümüdür.

Kaynaklar Bölümününü Hazırlayın

Son olarak da kaynaklar bölümünden bahsediyor ve noktayı koyuyoruz. İdeal kaynak sayısı 20 ile 40 arasında değişmekte olup; birçok dergi 25’ten fazla kaynağı kabul etmez. Kaynakların güncel olması ve o konuda yapılmış en önemli yayınları (eski tarihli olsa bile) içermesi gerekir.

evden ödev hazırlama

Artık Ödev İçin Hazırsınız

Bu yazımızda sizlere ödev hazırlamanın bilimsel yöntem ve metotlarını aktarmaya çalıştık. Size çizdiğimiz yolla beraber sadece derslerinizde başarılı olmakla kalmayıp, bilim dünyasına çok önemli kazanımlar da sağlayabilirsiniz. İçerisinde bulunduğumuz şartlar altında eğitiminizi aksatmamanızı istiyor ve sağlıcakla kalmanızı diliyoruz.

KAYNAKÇA:

  • Özay Özkaya, Derya Bingöl, İlker Üsçetin, Tolga Aksan, Mehmet Karahangil, Mithat Akan(2012). Tıbbi Bilimsel Makale Yazımında Temel Kurallar, Tercihler ve Seçenekler Nelerdir?, Okmeydanı Tıp Dergisi 28(2):65-71
  • Abdullah Ekmekçi, Ece Konaç (2009), Bilimsel Yazımın Bazı Temel Kuralları, Tübav Bilim Dergisi

TEŞEKKÜR

Bu yazının hazırlanmasında bana destek olan ve kıymetli rehberliğini eksik etmeyen SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON BÖLÜMÜ öğrencisi Nihal Arslan’a teşekkürlerimi sunarım…


Onur Görür
Mücadele de en önemli silah bilgidir.