Lübnan'da Neler Oluyor?

Lübnan’da Neler Oluyor?

Lübnan Cumhuriyeti, Orta Doğu’da bulunan ve Doğu Akdeniz’e kıyıdaş, eşine rastlanması zor demografik yapısıyla tanınan Arap ülkesidir. Lübnan’ın kuzeyden ve doğudan sınır komşusu Suriye, güneyden ise İsrail’dir. Lübnan’ın başkenti ise farklı kültür, mezhep ve dinlere ev sahipliği yapan, kozmopolit şehirlerin başını çeken Beyrut’tur. Lakin başkent Beyrut son günlerde kültürel yapısından ziyade kaos ve karışıklıklarla dünya gündemini bir hayli meşgul ediyor. Bu kaos ortamının fitili ise Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta, 4 Ağustos 2020 tarihinde meydana gelen ve yüzü aşkın kişinin hayatını kaybettiği patlama ile ateşlenmiş oldu. Peki Lübnan’da Neler Oluyor?

Lübnan'da Neler Oluyor?
Beyrut limanı ve Lübnan bayrağı.

Lübnan’ın Demografik Yapısı

Lübnan’ın günümüzdeki nüfusu, takribi olarak 7 milyondur. 7 milyonluk nüfusun %94 gibi büyük bir bölümünü Arap kökenliler oluşturuyor. Kalan %6’lık bölümü Ermeniler, Filistinli ve Suriyeli mülteciler oluşturmaktadır. Ülkenin yüksek oranda Arap nüfusa sahip olması aklımıza direkt olarak nüfusun büyük bölümünün Müslüman olduğunu getirmesin. Çünkü nüfusun yaklaşık olarak %54’ü İslam’a inanmaktadır. Hristiyanlar nüfusun %40’ını, Dürziler ise %6’sını oluşturmaktadır. Bu veriler resmiyette var olan ancak Lübnan İç Savaşından önce kayıtlara geçirilmiş oranlardır. Savaş sonrası nüfus üzerinde dini sayım yapılmamıştır. Özellikle iç savaş sonrası başlayan göçler sonucunda, Hristiyan nüfus hızla azalarak seyrekleşmiş, Müslüman Şii nüfus ise aynı hızla artışa geçmiştir.

Lübnan'da Neler Oluyor?

Lübnan İç Savaşı

Lübnan, yukarıda da anlattığımız gibi karışık dini yapısına rağmen 1941 yılında ülke içinde politik dengenin kurulmasıyla barışın ve düzenin egemen olduğu, rol model bir Orta Doğu ülkesi haline gelmiştir. Ülke kurulurken tasarlanan yasaya göre Lübnan’ın cumhurbaşkanının Hristiyan, meclis başkanının Şii, başbakanının ise Sunni olması yasalaşmıştır. Tabii ki bölgemizde bu gibi istikrarın bir sonu mutlaka olacaktır. Lübnan altın zamanlarını yaşadığı sırada Arap-İsrail çatışmaları bölgede barışın bozulmasına ve göçlerin başlamasına neden oldu. Özellikle 1970 itibariyle demografik yapısını göçlere kurban eden Lübnan’ın nüfusu değişime uğramış ve Müslümanlar sayısal üstünlüğü ele almıştır. Bu üstünlükle beraber politik açıdan daha çok hak isteyen Müslümanlar, Hristiyanlarla çetin bir mücadeleye girişmiştir. Bu mücadele ise 1975 yılında iç savaşa dönüşmüş, 20. yüzyılın en büyük iç savaşı olarak kayıtlara geçmiştir. İç savaşta 1991 yılına dek 150.000 Lübnan vatandaşı hayatını kaybetmiştir.

Lübnan'da Neler Oluyor?
Lübnan’da hükumete karşı gösteriden kare. 7 Ağustos 2020.

Lübnan’da Siyasi Ortam

Lübnan’ın geneli olmak üzere özellikle kuzeydoğusunu hakimiyeti altına alan mutlak güç, İran destekli Şii milislerden oluşan Hizbullah’tan başkası değil. Tabiri caizse Lübnan’da Hizbullah’ın destek vermediği hükumet göreve dahi gelemiyor. Hali hazırda günümüz Lübnan hükumeti de ardına belirli seviyede Hizbullah desteğini almıştır. Örgütün siyasi kanadı takdir edersiniz ki tam olarak Anti Amerikancı. Bu kanat ABD ile tamamıyla ilişkilerin kopması taraftarı. Tabii bu kanadın da yegane destekçisi İran’dır. ABD ile ilişkiler kopma noktasına gelince Suudi Arabistan başta olmak üzere diğer Arap ülkeleri de Lübnan’a yapılan yardım ve yatırımları kesmiştir. Bu sebeple de ülkede derin bir kriz baş göstermiştir. ABD ile normal ilişkilerin üst seviyede olduğu dönem Lübnan her yıl düzenli olarak %60’ı Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinden gelen 7 milyar dolarlık dış yardım ve ABD’nin askeri hibe desteği alıyordu. Bu yardımlar kesilince de İran desteği ekonomiyi ayakta tutamadı. Vergi artışları ve ekonomik yük halkı yormuş durumda. Lübnan Merkez Bankası tarafından 1 ABD Doları 1515 Lübnan Lirasına sabitlense de karaborsada 1 Dolar 9000 Lübnan Lirasından işlem görüyor ve gün geçtikçe değer kaybediyor. Tüm bunların ışığında Lübnan’da halk sokaklarda ve hükumeti istifaya davet ediyor. Eylemlerde ordu ve polis ise halkı bastırmaya çalışıyor. Görünüşe göre Lübnan’da kargaşa bir süre daha devam edecek.

“Lübnan’da Neler Oluyor?” adlı yazımızın sonuna geldik. Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!