Korku Endüstrisinde Çağ Başlatan Film Psycho

Korku Endüstrisinde Çağ Başlatan Bir Film: Psycho

  • Film: Psycho (Sapık)
  • Yönetmen: Alfred Hitchcock
  • Senaristler: Joseph Stefano, Robert Bloch
  • Süre: 109 dakika
  • Yıl: 1960
  • Tür: Korku, Gizem, Gerilim
  • IMDB Puanı: 8.5 (‘IMDB En İyi 250 Film’ listesinde 41. sırada yer almakta)
  • Oyuncular: Anthony Perkins, Janet Leigh, Vera Miles

Psycho, Alfred Hitchcock’un dahi, inanılmaz ve çığır açan bir yönetmen olduğunun bir kanıtıdır. Psycho filmiyle sadece korku türünde değil, tüm film endüstrisinde yeni bir çağ başlatan Hitchock “Gerilim Ustası” unvanını sonuna kadar hak etmiş desek abartmış olmayız. Sansür kurallarının avantaja çevrilmesi, müzikleri, film pazarlama tekniği ve dahası bu filmi kült kılan unsurlardır.

Fikir

O dönemlerde, özellikle de 1960 başlarında, Amerika‘da artış gösteren seri katil aktivitesi insanları oldukça gafil avlamıştır. İnsanlar, seri katillerin uyumlu veya sıradan gözükebilecek fikrinin akıllarından bile geçmemiş olmasının sonuçlarına katlanmış ve sokakta şüpheyle yürümeye başlamışlardır. Bu yeni ve tüyler ürperten gerçeklikten yola çıkan senarist Robert Bloch ve yönetmen Alfred Hitchcock, bu sebeple filmi oluştururken insan psikolojisine odaklanmışlardır. Psycho filminin asıl korkunç yanı bir cinayet içermesi değil, bir katilin yanınızda oturan herhangi bir kişi olabileceğini göstermesidir.

Ölüm her zaman acımasız olmalı.

Konu

Phoenix‘de bir ofiste çalışmakta olan Marion Crane, hayatın ona davranma şeklinden oldukça sıkılmıştır. Ancak öğle aralarında sevgilisi Sam ile buluşabilmekte ve Sam‘in parasının çoğunun nafakaya gitmesi nedeniyle evlenememektedir. Bir cuma günü, işvereni Marion‘a bankaya yatırması için 40 bin dolar verir. Parayı alıp yeni bir hayata başlama fırsatını gören Marion, şehri terk eder ve sevgilisi Sam’in California’daki mağazasına yola çıkar. Uzun yol sebebiyle yorulan ve aynı zamanda fırtınaya yakalanan Marion, otobandan çıkar ve ilk bulduğu motel olan Bates Motel‘e gelir. Bu motel sessiz, genç ve annesi tarafından domine edilen bir adam olan Norman Bates tarafından işletilmektedir.

Bir erkeğin en iyi arkadaşı annesidir.

Norman Bates
Korku Endüstrisinde Çağ Başlatan Film Psycho
Psycho ‘nun en ünlü sahnesi olan duş sahnesinden bir kesit

Sansür

Yukarıda görülen tam kırk beş saniye süren ve o zamana kadar insanlığın tecrübe etmiş olduğu en vahşi sahne olan duş sahnesi akıllara kazınmıştır. Sadece akıllara kazınmakla kalmamış aynı zamanda sinema tarihinin en ikonik sahneleri arasındaki sarsılmaz yerini almıştır. Hitchcock, bir tabuyu kırarak insanın içinde yer alan karanlığı ve vahşeti tüm çıplaklığıyla insanlara göstermiştir. Yine de zamanın getirdiği engeller sebebiyle film siyah beyaz çekilmiştir. Bu Hitchcock’un görselliğine karşı düşse de filmin yayınlanabilmesi için filmin siyah beyaz çekilmesi bir gereklilikti. Çünkü o zamanın sansürleriyle asla bir banyoya kan sıçratamaz ve bunu tüm renkleriyle gösteremezdi. Birazcık zorunluluktan gibi gözükse de bu görsel seçim, Psycho filmindeki gerilimin ve korkunun artmasına sebep olmuştur. Bu sayede filmin korku, gizem ve gerilim etkileri günümüzde de sürmektedir. Hitchcock, aslında bu filmiyle dönemin sansürlerinin sınırlarını keşfetmiştir. O döneme kıyasla cinsel sayılacak sahneleri açıkça göstermesi aynı zamanda izleyicinin karakterle empati kurmasını sağlamıştır. Daha sonra elde ettiği bu empatiyi, katil dahil olmak üzere, tüm karakterler üzerinde gezdirerek seyircinin psikolojisini alt üst etmeyi amaçlamış ve başarılı da olmuştur. Katilin kim olduğunun film sonuna kadar açıklanmaması izleyiciyi koltuğunda dikende tutarken psikolojisiyle oynanmasında da yardımcı olmuştur. Kısaca, Hitchcock‘un sansürleri avantaja çevirmesi Psycho filmini psikolojik gerilim türünün ilk örneklerinden olarak anılmasını sağlamıştır.

Korku Endüstrisinde Çağ Başlatan Film Psycho
Alfred Hitchcock’un Psycho setinden bir fotoğrafı

Müzik

Göze alınması gereken bir diğer konu ise filmin müziğidir. Bir Oscar ödülüne sahip ve Taxi Driver (Taksi Şoförü), Citizen Kane (Vatandaş Kane) gibi unutulmaz filmlerin de ses yönetmeni olan Bernard Herrmann, bu film için yarattığı müzikle günümüz korku filmlerinin vazgeçilmezi olan sahneye bağlı inişli çıkışlı ani keskin seslerin öncüsü olmuştur. Filmin gerilim sahnelerinde çığlık atan kemanların tüyler ürpertici sesi izleyicilerin koltuklarında zıplamalarını sağlamıştır. Bernard Herrmann’ın imzası olan bu yöntem günümüzde birçok müzik aletine uyumlu hale getirilerek daha da can alıcı olarak kullanılmaktadır. Korku duygumuzun uyanmasını ve adrenalin pompalamamızı sağlayan bu korku filmleri için Bernard Herrmann‘a hem film endüstrisi hem de izleyiciler olarak sanıyorum birer teşekkür borçluyuz.

Pazarlama Tekniği

Filmin etkisini bu kadar iyi koruyabilmesinin bir başka sebebi de Hitchcock’un pazarlama tekniğidir. Psycho filminin yayınlandığı sinemalara, Hitchcock’un “Film başladıktan sonra kimse içeriye alınmayacaktır” uyarı pankartını elinde tuttuğu fotoğrafının basılı olduğu bir karton tablo konulmuştur. Bazı sinemalara ise aynı zamanda şu sözler asılmıştır: “Ya baştan görmeniz gereken bir film… ya da hiç“. Bu teknik, seyircilerin merakını artırmış ve günümüzde “spoiler” adını verdiğimiz sorunun oluşmasını engellemiştir. Bu tekniği ve sansür kurallarının avantaja dönüştürülmesini göz önünde bulundurulduğunda Alfred Hitchcock‘un ne kadar ileri görüşlü olduğu görülmektedir.

Sakın sonunu insanlara söylemeyin, sadece bir taneye sahibiz!

Alfred Hitchcock

Banyo sahnesinde çığlığı basan kadınla bilinen bu kült film, korku türü denilince akla gelen ilk filmlerden olmakla birlikte birçok filmi de etkilemiştir. Örneğin, Batman rolüyle tanınan Christian Bale’in başrolünde olduğu Amerikan Sapığı (American Psycho) filminin ana temasının oluşturulmasına katkı sağlamıştır. Herkesin mutlaka izlemesi gereken bu film, film tarihi açısından bir dönüm noktasıdır. Kesinlikle bir göz atın ve tüylerinizi ürpertecek bir serüvene hazır olun.

Korku Endüstrisinde Çağ Başlatan Bir Film: Psycho” başlıklı yazımızın sonuna geldik. Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!


Ada Ateş
Bir Parça Tuhaftık