fbpx
GenelHayatİnançİncelemeSosyoloji

İntihar Hakkında Hiç Düşündünüz mü?

TDK “Bir kimsenin toplumsal ve ruhsal nedenlerin etkisi ile kendi hayatına son vermesi” (1), “Hayatını tehlikeye düşürecek aşırı davranış veya iş” (2-mecaz) olarak kelimenin anlamını açıklamış. İntihar ile ilgili en eski yazı Mısırlılar döneminden kalmadır. Eserde hayatın farklı sorunlarından bıkmış birinin intihar düşünceleri yer almaktadır.

İntihar sadece intihar eden kişinin kaybı değildir. Bu kayıp o bireyin hayatında olan ve hayatına dokunduklarını derinden etkiler. Bunlar aile, sevgili, arkadaşlar, iş arkadaşları, komşusu, evcil hayvanı ya da günümüzde sosyal medya takipçileri, çevirim içi oyun arkadaşları… şeklinde ele alınabilir.

İntiharı üç başlık halinde ayırabiliriz. (Aşağıda yer alacak sayısal veriler ve bilgiler World Health Organization (WHO) yani Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) resmi sitelerinden ve çeşitli makalelerden alınmıştır.)

1. Tamamlanmış intihar

2. İntihar Girişimi

3. İntihar Düşüncesi

DSÖ’ye göre dünyada her yıl 800.000 kişi intihar ederek yaşımına son veriyor. İntihar girişimi ise bu sayısının yaklaşık 20 kat daha fazla. 2030’da bu sayı 1 milyonun üzerine çıkacak. Sadece 38 ülke bu konu hakkında bir politikaya/stratejiye sahipken 80 ülkede veriler iyi durumda . Güncel olarak net sayı vermek mümkün değil esasen. Çünkü sürekli olarak idari kayıtlar güncelleniyor. Ayrıca tamamlanmış intihar sonrasında bireyin ailesi sosyo-kültürel sebepler ile bunu gizliyor ya da gizlemeye çalışıyor. Bir de ne yazık ki cinayet olduğu halde intihar olarak kayıtlara geçirilmiş ya da geçirilmeye çalışılan vakalar da mevcut.

WHO/DSÖ güncel intihar haritası

Dünyada en çok intihar eden ülkeler Amerika, Kanada, Rusya, Japonya, Avustralya, Hindistan ve Avrupa ülkelerini sayabiliriz. En az ise Orta Doğu ülkeleri ve Kuzey-Batı Afrika göze çarpıyor. bununla birlikte veri olmayan yerler de mevcut.

Tüik ülkemizde 7 Haziran 2018 verilerine göre 3096, 26 Nisan 2019 verilerine göre 3161 kişinin ölüm sebebini intihar olarak kayıtlara almıştır. Ayrıca son güncelleme ile 2018 3096 olan sayı 3168 olarak revize edilmiştir. 2019 yılındaki son güncellemede yıllık intihar oranı yüz binde %3,68’dir. En yüksek oran ise yüz binde %4,37 ile 2012 yılıdır.

Ne yazık ki ülkemizde en yaygın intihar şekli kendini asmak. Bunu kimyasal madde kullanmak, ateşli silahlar, yüksekten atlama takip ediyor. Ülkelerin kendi özellikleri göz önüne alındığında bu tercihler farklılık gösteriyor.

Tüik verisi (2019 güncellemesi ile sol köşede yazan sayı 3168 olmuştur.)

Her toplumsal grup kolektif, kendine özgü davranma eğilimindedir. O toplum aracılığıyla işleyen bencillik, özgecilik veya anomi eğilimleri yaratır. Tüm toplumsal bedenin bu eğilimleri, bireyleri etkileyerek, onların girişimde bulunmalarına yol açar.

Émile Durkheim

Ülkemiz ataerkil bir toplum olduğu için intihar girişimi sebepleri arasında ataerkil sebepler daha fazladır. Birey gelişigüzel bir yöntem seçmez. Buna neden olan sebepler ise bireyin kendi korkusu, çözemediği sorunları, karşı tarafa mesaj, yaşadığı toplumun özellikleri olabilir. Ayrıca cinsiyete göre de girişim farklılık gösterir.

Ülkemizde yapılan araştırmalara göre kadınlar intihar girişimine daha çok sonuç odaklı değil de dikkat çekmek için yönelirken, erkekler için bu tam tersidir. Oran olarak ise erkeklerde tamamlanmış intihar çok daha fazladır.

Türkiye Psikiyatri Derneğine göre intihar davranışını genetik, psikolojik, sosyal ve kültürel birçok faktör etkiliyor. Toplumumuzda profesyonel yardım almaya karşı ciddi bir ön yargı bulunmakta. Bu ön yargı bireyin kendine veya çevresinde bulunabiliyor. Birey için aslında bu bir süreçtir. Süreç içinde kararsızlık gösterir ve bu evrede aslında çevresine sinyaller verirler. Bu düşünceye sahip kişiler bunu genellikle açık bir şekilde dile getiremiyor ve alması gereken profesyonel yardımı bazen kendi bazen de çevresi engelliyor. Anksiyete ve devamında gelen depresyon derinleşip telafisi olmayan sona kişiyi yaklaştırıyor.

Bir gülümsemenize dünyalara sahip olacak kişiler, canlılar emin olun vardır.

Bu sinyalleri iyi takip etmeli ve şaka bile olsa profesyonel destek hakkında küçük düşürücü, yanlış anlaşılabilecek yorumlarda bulunmamalıyız. Psikoloji bir bilimdir. Ruh ve akıl sağlığı günümüzde çok daha önemli bir konudur. Çevrenizdeki herhangi biri psikolog veya psikiyatra gitmekten söz ediyorsa onu engellemek yerine, buna neden karar verdiğini anlamaya çalışarak ona destek olmamız gerekiyor.

Dini inanışları da bir kenara bırakarak bakmamız gerekiyor. Her ne olursa olsun bir hayattan daha değerli ne olabilir? İntiharı 3 başlık halinde ayırmıştık. İntihar düşüncesi kişilerin hayatlarının belli bir döneminde akıllarından geçirdiği bir gerçektir. Kimileri bu düşünceye kapılmazken, kimileri bunu zaman zaman düşünür. Genellikle bu düşünceden vazgeçiş sevdiği kişi(ler) -arkasından üzülecek ve yıpranacak- olması, dini inanış sebebiyle vazgeçer ya da erteler. Fakat bu iki sebebin olması yine de intihar girişimini kesin olarak engellemez. Bu sebeple destek almak kesinlikle gereklidir.

Bu süreçte yapılacak en doğru şey seni anlıyorum ve yanındayım mesajı vermek olacaktır.

Bu düşünceyi içinde barındıranlara söyleyebileceklerim ise “Sen gerçekten çok değerlisin. Zaman esnek bir kavram ve bu süreçte çok daha uzun hissettirecek kendini. Bu karanlık süreç geçecek ve kendini bulacaksın. İçinde bulunduğun durum her neyse yalnız değilsin. Bunun için sana destek olacak en iyi yer profesyonel destek. Unutma bu düşünceye sahip tek kişi sen değilsin ve bunun üstesinden geleceksin.”

Son olarak 10 Eylül Dünya İntiharı Önleme Günü. Lütfen siz de bu konuda üzerinize düşeni yapın. İnsanları yargılamak hiçbir zaman çözüm değildir.

Yazar hakkında

Evli barklı, bilgisayar oyunlarını seven, Ankaralı bir pisi annesi.
Benzer yazılar
BilimGenelHayat

Seri Katil: Kalp Krizi

GenelİnançPolitikaTarih

Türkiye'de Alevi Olmak

DünyaGenelTarih

Tanrı'nın Kırbacı: Attila

GenelPsikoloji

Depresyon (Aslında) Nedir?

Abone ol ve son haberleri kaçırma

1 Yorum

Bir yorum bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir