Alan Turing

2. Dünya Savaşı’nın Kaderini Değiştiren İlk Bilgisayarın Mucidi Alan Turing

II.Dünya Savaşı

Hitler’in 1 Eylül 1939’da Polonya’ya saldırmasıyla başlayan II.Dünya Savaşı, Nazi Almanyası‘nın Danimarka, Norveç, Hollanda, Belçika, Lüksemburg ve Fransa’yı almasıyla İngiltere zor bir konuma düşmüştü. Nazi Almanya’sı bunlarla yetinmeyip İngiltere’ye yaptığı geniş çaplı bombalama harekatlarıyla İngilizleri rahat bırakmıyordu. İngiltere de istihbaratının gücünü kullanarak savaşta avantaj edinmeye çalışıyordu ama Almanların şifreli mesajları bir türlü çözülemiyordu. İngilizlerin bu şifreli mesajları çözmede zorlanmasının asıl sebebi Almanların kullandığı kriptoloji aracı Enigma’ydı. Peki savaşın kaderini değiştiren ve ilk bilgisayarın mucidi olan Alan Turing kimdir? Savaşın kaderini nasıl değiştirmiştir? Keyifli okumalar.

Alan Turing

Enigma Makinesi

Enigma makinesi 1926’da Arthur Scherbius tarafından icat edilmiştir. Bu model, tam boyutlu bir daktilo ve mesajları kodlamak için kullanılan üç çark içeren büyük bir aygıttır. Bir harf yazarken, bu elektrikli disklerden birincisi döndürülmekte ve bir kilometre sayacındaki tekerleklere benzer şekilde bir diğerinin de döndürülmesine neden olmaktadır. Çarkları birbirine bağlayan teller, daktiloda bulunan tuşlardan çıktı uç plakasına elektriksel bir yol sağlar ve çeşitli bağlantılar arasında düz metin girdisinin nihai ürününün şifrelenmesine neden olmaktadır. II.Dünya Savaşı’nda da Nazi Almanyası bu makineyi aktif bir şekilde kullanmıştır. Bu makineyi çözen de Alan Turing olmuştur.

Alan Turing Kimdir Ve Hayatı

Alan Mathison Turing, kökeni İngiliz olan bir matematikçi, bilgisayar bilimcisi ve kriptologtur. Babası Britanya Hindistan koloni idaresinde Hindistan devlet memuru olan Turing 23 Haziran 1912’de ailesinin ikinci oğlu olarak dünyaya geldi. Turing’in üstün zekâsı okulda öğretmenleri tarafından keşfedildi. 16 yaşındayken türev integrale olan ilgisi ile Albert Einstein’ın çalışmasıyla karşılaştı. Turing, onu kavramakla kalmayıp Einstein’ın Newton hareket savları eleştirilerini kendi kendine üstüne çalışarak ortaya çıkardığı söylenmektedir. Cambridge Kings Koleji’nde üniversite eğitimi aldı merkezi limit teoremi üstüne yaptığı çalışmasıyla 1935’te (23 yaşındayken) Kings Koleji’ne akademik üye olarak seçildi ve Cambridge’de Matematik ve Kriptoloji üstüne çalışmalar yaptı. İngiltere’nin 4 Eylül 1939’da savaşa girmesiyle Turing askeri hizmet için Bletchley Park’ta görevlendirildi.

Turing’in Savaşa Etkisi

Turing, Bletchley Park’ta Enigma’nın çözümlenmesi üzerine çalışmalar yaptı ve Matematikçi Gordon Welchman’ın yardımıyla Bombe makinasını yaptı. Bombe, Enigma korumalı mesaj trafiğine saldırmada en önemli ve tek tam otomatikleştirilmiş kod kırma makinesi olarak kullanıldı. Turing ve ekibi ele geçirdikleri mesajlarda standart Almanca ifadelerin (“Heil Hitler” gibi) tekrar tekrar kullanıldığını saptayıp II.Dünya Savaşı’nın akıbetini değiştirdi.

Savaş Sonrası Turing’in Hayatı

Homoseksüellik İngiltere’de yasa dışıydı ve bir akıl hastalığı olarak dikkate alınmakla birlikte ceza-i yaptırımı olan suç sınıfına girmekteydi. Ocak 1952’de Turing’in 19 yaşsında bir genç olan Alan Murray ile bir sinemada tanıştı ve Alan Murray birkaç defa Turing’in evine giderek onunla birlikte kaldı. Birkaç hafta sonra Alan Murray bir tanıdığı ile Turing’in evini soymaya gitti. Turing bu hırsızlığı polise bildirdi. Polis hırsızları yakaladı ve soruşturma sırasında Alan Murray’in Turing ile homoseksüel ilişkisi olduğu gerçeği ortaya çıktı. Turing de bunun gerçek olduğunu itiraf etti. Turing ve Murray 1885 Ceza Kanunu’na Ek Yasa’nın 11. Kısmı gereğince müstehcen uygunsuzluktan suçlanıp mahkemeye verildiler. Turing pişman olmadığını dile getirdi ve bu suçtan dolayı mahkûm edildi. Turing kimyasal hadıma maruz bırakıldı ve bulunduğu devlet işlerinden atıldı. 8 Haziran 1954’te de Manchester’daki evinde ölü bulundu. Bir gün evvel, yatağının kenarında bıraktığı yarı yenmiş siyanür-zehirli elmayı yemek suretiyle siyanür zehirlenmesinden öldüğü açıklandı. Ölüm sebebinin siyanür zehirlenmesi olması iddiasına rağmen naaşına otopsi yapılmadı. Apple şirketinin ünlü logosu olan elmanın da Turing’e ithafen tasarlanmıştır.

Film Önerisi

Konu ilginizi çektiyse Benedict Cumberbatch’in oynadığı ‘The Imitation Game’e bakabilirsiniz.

‘2. Dünya Savaşının Kaderini Değiştiren İlk Bilgisayarın Mucidi Alan Turing‘ adlı yazımızın sonuna geldik. Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!