arama

Görüşlerde Objektiflik Mümkün müdür?

Görüşlere objektif bakmak mümkün mü? Fikirlerimizi ve bir olaya bakış açımızı neler etkiler? Görüşlerimizi değiştiren etkenler nelerdir?
  • paylaş
  • paylaş
  • Umut Barış Akbulut

Görüşler ve fikir ayrılıkları toplumumuzun olmazsa olmazıdır. Bu yazımda insan görüşünü neler etkiler, neye göre şekillenir, objektiflik tam anlamıyla mümkün mü? Ondan bahsedeceğim.

Tamamen mümkün değil diyemeyiz çünkü çok nadir de olsa objektiflik görebildiğimiz zamanlar oluyor fakat ister istemez insanın içinde o objektiflikle mücadele eden fikir çatışmaları da bulunmakta.

Taraf tutmak insanoğlunun isteği dışında gerçekleşir, bazı konularda fikirlerimiz bazı konularda da bilincimiz tarafını seçer. Bir ideolojiyi benimsemeniz için onda size ait bir şeyler görmek istersiniz, geçmişinizle bağdaştıran ögeler ararsınız ve sonunda size uygun olanı seçersiniz ya da hiç biri uymuyorsa mantık üzerinde kendi ideolojinizi oluşturur  ve fikirleri, hayatları sizin ideolojinize benzeyen insanları tarafınıza çekersiniz buna din de dahildir.

Dünyada her kafadan çıkma tonlarca inanç var ve bunların arasında altına tapanlardan “34BZ” metrobüslerine tapana kadar farklı farklı insan grupları bulabiliriz ve en önemli husus ise burada hepsinin birden fazla inananı bulmakta. Son örnek ne kadar garip olsa da ona bile inanan iki birey bulabilirsiniz. Bu düşünsel olarak görüşlerde ki taraf tutmanın en detaylı örneğidir.

objektiflik

Zihnimiz adeta bir mahkeme salonu şeklini alır ve hem yargıç hem jüri hem de sanık rolünü kendimize yükleriz ve kararları çok kısa sürede veririz.

Gelin biraz görüşlerimizin objektivitesini neler etkiler onlardan konuşalım.

İki futbol takımı arasında maç yapacaklar ve bu takımlara ait elinizdeki tek bilgi logoları ve isimleri bu süreçte sizden bir takımın kazanacağı ve diğerinin kaybedeceğini tahmin etmenizi isteseler bunu hangi etkenlerde belirleyeceksiniz?

1 – Renk

objektiflik

Bilinçaltınızın bir rengi vardır ve her şeyi bilinçaltınız şekillendirdiği gibi renkleri de o şekillendirir. Örneğin size göre mavi; huzur, güzellik rengi iken kırmızı; kasavet, kötülük başkasına göre bambaşka bakış açıları olabilir.

Renklerin sübliminal mesajları vardır bunlardan bazılarını fark edemeyiz ama her zaman varlığının etkisini tercihlerimizde hissederiz.

2 – Yazı

objektiflik

Yazının da tercihlerde ve istemsiz görüş belirlemenizde çok büyük etkisi vardır. Harflerin dizilimi yazı şekli bunların hepsi seçimlerimizde önemlidir.

AŞK, AŞK

AFŞKASF, SAFKALŞF          

İlk örnekte yazı şekilleri farklı aynı kelimeler, ikinci örnekte yazı şekilleri aynı farklı harfler bulunmakta ve baktığınızda size cazip gelen, birini diğerine tercih ettiğiniz oluyor.

3 – Desen

objektiflik

Desenler de bir resmi daha şık ve çekici hale getirir. Bizi kusursuza yakın gibi hissettirir ayrıca var olanı biçimlendirmeye ve bizlere farklı olanaklar sunmakta yardımcı olur. Örneğin mor menekşe ile mor gülün renkleri aynı olmasına rağmen desen farklılıkları yüzünden seçimimizi zorlaştırıyor ve bundan sonra iş zevklere geçiyor.

Son olarak sizlerle bir fotoğraf paylaşıyorum bunun hakkında biraz düşünelim.

Bu fotoğrafa biraz baktıktan sonra sizce kim kazanır ?

Size de bir taraf yakın geliyor değil mi? Şahsi görüşüm “Beyazlılar” aslında en sevdiğim renk sarı olmasına rağmen bazen anlık psikoloji ile renklere bakış açımız da değişir. Ben beyaz rengi görünce bu fotoğrafı ilk gördüğümde iyilik, temizlik, asillik ve huzur gibi ögeler canlandı gözümde belki de ruh halimin etkisi vardı bunda, daha farklı bir zaman baksaydım sadece sarı diyebilir ve geçebilirdim.

Şimdi öğrendiklerimizden yola çıkarak en başta beyaz ve sarının kavgası olarak büyük bir ikileme sürükleniyoruz ardından yazılara bakıyoruz. Yazılarda tip değişikliği göremediğimiz için renk değişikliği dikkatimizi çekiyor ve son olarak da desene bakıyoruz.

Sarılı güzel desenlere sahipken beyazlı sadeliğe gitmiş üstüne iki harf eklemişler ve fark ettiyseniz onun da rengi kombin gibi tam oturmuş şimdi kararımızı veriyoruz bunu isteyerek değil belki de otomatik olarak saniyeler içerisinde beynimiz yaptı.

Sonuç olarak maç “MICHIGAN 40 – 21 MIDDLE TENNESSEE” şeklinde sonlandı.

Bazen doğru şeyleri seçmeyi beceremiyoruz. Görüşlerde objektiflik ve doğru seçim bakımından bunlara dahil ve tahminlerden farkı olmayan, daha düşük ihtimallerde başarı olanağı bulunan deneyimlerdir.