Fotoğraf Üzerine
Man holding his camera on walkway during his travel

Fotoğraf Üzerine Düşünceler – 1

Resim çizmek, hayal etmek ve hayal ettiğini bir tasarım halinde kağıda dökmektir. Resmetmek, sınır tanımayan hayal gücünün ürünüdür. Fotoğrafın da bir tasarım olduğunu bilmek gerekir. Zihinde bir kurgu yaratmak, sabırlı olmak ve doğru zamanda fotoğrafı çekmek tasarımı en güzel şekilde hayata geçirmekten farksızdır. Bu yüzden fotoğraf zihinsel şeydir ve önce zihinde çekilir. Bu yazımızda fotoğrafın derinliklerine ineceğiz, fotoğraf üzerine düşünceler serimizin ilk yazısıdır, keyifli okumalar.

Fotoğraf Üzerine
Eser: Oğulcan SARI. Manisa-2020

Fotoğrafın Tarihi

İlk fotoğrafın ortaya çıkışı aslında fantastik bir serüvene sahip. Çünkü İnsanlığın gelişme arzusu sonucu koskoca karanlık oda, ufacık bir kutuya dönüştürülerek önüne mercek eklenmiştir ve insan tarihinde ilk kez fotoğraf makinesine sahip olmuştur. Tarihteki ilk fotoğrafı ise Fransız bir mucit olan Joseph Nicéphore Niépce 1826 yılında çekmiştir. Joseph Nicéphore Niépce ilk fotoğrafı 8 saatlik bir sürede pozlamıştır ve kurşun kalay alaşımlı özel bir plakaya basmıştır. Tarihin ilk fotoğrafı, Joseph Nicéphore Niépce‘nın Fransadaki evinin penceresinden görünen manzara – doğa fotoğrafıdır.

Fotoğraf Üzerine
Joseph Nicéphore Niépce’nin çektiği fotoğraf

Fotoğrafın tarihsel süreç içerisindeki gelişimi de tıpkı ilk fotoğrafın hikayesi gibi güzel bir serüvene sahiptir. Günümüz teknolojisinde ise bir fotoğraf makinesi ile kablosuz veri aktarımı kolaylığı, 4k video çekme özelliği ve ışığa duyarlı sensörlerle fotoğraf çekme özelliği gibi birçok avantaja sahibiz. Bir fotoğraf sever için fotoğraf makinesinin anlamı ilk makinenin icadından günümüze kadar olan süreç içerisinde hep aynıydı. Onlar için fotoğraf makineleri açgözlü bir bilincin en güçlü tasviriydi. Ve tabi ki aç gözlü bilinç ile hayal gücündeki sınır ve deklanşöre basma isteği paraleldir. Bununla birlikte, zamanı durdurabileceğin bir makinen yoksa, ya da o an yanında değilse ve sen avını görmüş aslan gibi gözüne bir fotoğraf kestirmişsen, çareler çaresiz değildir! Çünkü fotoğraf imkansız kavramının olmadığı nadir alanlardan biridir ve bir makinen olmasa dahi senin zihnin hep aç! Öyleyse ellerini kadraj olarak kullanıp fotoğrafa bak, görme pratiği önemlidir.

Fotoğraf Üzerine

Çoğu insanı tarihi bir belge oluşturduğun, duygu ve düşüncelerini ifade ettiğin ve tarih arşivine katkı yaptığın fotoğraf karesinden günümüz teknolojisini ya da medya programlarını kullanarak haberdar etmek kolay bir hal aldı. İnstagram, Twitter, Pinterest, Facebook, çeşitli internet siteleri ve kişisel web siteleri aracılığıyla büyük kitlelere ulaşmak mümkün.

Fotoğraf Bir Sanat Dalı Mıdır?

Fotoğraf Üzerine

Fotoğraf bir sanat dalı mıdır? Fotoğrafçı sanatçı mıdır? Bu iki sorunun cevabı hakkında büyük usta Ara Güler’in düşüncesi   önemlidir. Ara Güler Fotoğrafın tarihi bir doküman olduğunu anı dondurmak ve arşivlemek için kullanıldığını bu yüzden sanat olmadığını söyler, çünkü kişinin ortaya çıkartmak için saatlerini ve günlerini harcadığı fotoğraf, tarihi bir anlama sahiptir. Ara Gülere göre; sanat hayal mahsulüdür fakat fotoğraf hakikatten ibarettir. Çekilen her fotoğraf karesi, o anın tarihe geçtiğini ve tarihi bir belge niteliği kazandığını da söyler. Bununla birlikte iki soru da fotoğrafa edebi hava katmak çabası içerisindedir. Fakat fotoğraf edebi bir havaya ihtiyaç duymaz çünkü o içinde bulunulan zamanı anlatan imgelere sahiptir.

Fotoğraf Üzerine Düşünceler

Fotoğraf Üzerine

Fotoğrafın insana olan katkısı yüksektir, kişinin çektiği her karede farklı bir çıkarım yapmasını sağlar. Yazar Susan Sontag, insanda birçok sonuca sebep olan fotoğrafın bizlere yeni görsel şifreleri çözmeyi öğrettiğinden ve fotoğrafın neyin bakmaya değer olduğu ya da neyin gözlemlenmeye değer olduğu hakkındaki fikirlerimizi geliştirdiğini söyler. “Fotoğrafın insandaki en görkemli sonucu ise bize tüm dünyayı kafalarımızın içinde tutabileceğimiz duygusunu uyandırmasıdır” yani fotoğraf, zamanı durdurmayı sağlayan makineye koca bir dünyayı sığdırabilme fırsatı sunar ve onu biriktirmek, çıktı ya da dijital fark etmeksizin dünyayı biriktirmektir. Son olarak, fotoğrafın en önemli sonucu ise yakalanan deneyimdir. Yakaladığın fotoğrafa her baktığında, sana kattığı tecrübeyi kesinlikle unutma.

“Fotoğraf Üzerine Düşünceler” serimizin ilk yazısının sonuna geldik. Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!

Kaynakça:

  1. Sontag,S.(2008).Fotoğraf Üzerine,İstanbul,Altıkırkbeş Yayın
  2. Aral,C.(2019).Kafa Dergi – Fotoğraf Özel Sayı,İstanbul,Kafa Dergisi Yayınları
  3. Palalı.Tufan.(2011).Fotoğraf Zihinsel Şey,İstanbul,Altıkırkbeş Yayın


Oğulcan SARI
Siyaset Bilimi & Uluslararası İlişkiler Uzmanı / Siyaset, Ekonomi, Uluslararası İlişkiler ve Fotoğraf’a ilgili / İnstagram: @benogulcansari / mail: [email protected]