Esrar (Cannabis) Ne Kadar Masum?

Çoğumuz uyarıcı-uyuşturucu maddeleri illa ki bir yerlerde görmüşüz veya duymuşuzdur. Birçok insan esrarı bu kategoriye sokmaz, aksine sigaradan bile daha zararsız ve son derece doğal olduğunu savunur. Sanatçılar, film yıldızları bu konuda çok teşvik edici. Peki gerçekten bu kadar zararsız mı? Esrar yüzünden ölen gerçekten yok mu? Hayatımızı nasıl etkiliyor?

Doğal olmasına doğaldır ama ne yazık ki bu onu masum yapmıyor. Esrar gibi daha alt kategoride ve herkes tarafından bilinen maddeler birçok yerde karşınıza çıkabilir. Bazen iş toplantısında, bazen bir gece kulübünde. Dumanını içinize çektiğinizde gelen o rahatlık ve gevşeme, sonradan kuramayacağınız cümleleri kurmanızı veya bakamadığınız bir pencereden bakabilmenizi sağlar. Gerçeklik algılarınızı yavaş yavaş yitirirsiniz. Hatta zamanla daha yaratıcı olduğunuzu hem çevrenizdekiler, hem de siz fark edersiniz. Hatta çevrenizde çok sık gördüğünüz şeyleri sanki ilk defa görmüş gibi şaşırırsınız. Bunun sebebi, beynin kendisini dıştan gelen tepkilere kaptıp, iç kısımdaki yaratıcı bölümün daha çok konsantre olmasını sağlamasıdır. Sanatçıların birçoğunun kullanma sebebi zaten budur. Daha iyi şarkılar yazmak, daha iyi performans sergilemek vs. Peki bu bitki tüm bunları nasıl yapıyor?

esrar

Çevremizde gördüğümüz her şey belli nesnelere bağımlı olarak çalışır veya hayatına devam eder. Canlı veya cansız her şey bi maddeye bağımlıdır. Bunu bir zincir olarak düşünebilirsiniz. Söz konusu insan olduğunda, bu durum değişmez. Bizi rahatlatan, iyi hissettiren her şeye bağımlıyız. Aslında bizden çok hormonlarımız ve beynimiz bağımlı. Beynimiz, dopamin ile çalışır. Güzel bir yemek yediğinizde, egzersiz yaptığınızda, kendinizi geliştirdiğinizde veya üremeye yönelik bir iş yaptığınızda dopamin adı verilen ödül mekanizması çalışmaya başlar ve beyniniz sizi ödüllendirir. Bu yüzden insanlar her seferinde bir şeyler yapmaya bağımlıdır.

Çok güzel bir yemek yediğinizde dopamin salgılanır demiştim. Peki bu yemeği her gün yerseniz ne olur? Tahmin ettiğiniz gibi dopamin her seferinde azalarak biter. Çünkü beyniniz artık bunun sıradan bir şey olduğuna kanaat getirip daha farklı şeyler isteyecek, daha fazla dopamin isteyecektir. İşte esrar gibi uyarıcı maddeler, sizin doğal olarak salgıladığınız bu dopamini, tamamen sebepsiz yere ve çok daha fazlasını salgılamanıza sebep olur ve artık günlük hayatta yaptığınız şeylerden aldığınız dopamin size yeterli gelmez. Çünkü vücudunuz tekrar o yüksek dopamini isteyecektir. Böylelikle artık bu maddeye bağımlı olursunuz. 

Peki hepsi bu kadar mı?

Az önce verdiğim güzel yemek örneğini tekrar hatırlayalım. Bu yemekten aldığınız dopaminin her seferinde azaldığını söylemiştim. Aynı şey esrar içtiğinizde de olur. Beyniniz artık bu dopamine alışır ve size etki etmemeye başlar. Daha fazlasını istersiniz. Çünkü beyniniz o oyuncaktan hevesini aldı. Bu sebeple giderek daha kuvvetli maddeleri denemeye başlarsınız. Zaten bu yüzden haberlerde esrar yüzünden öldü haberleri yerine eroin, kokain, mdma, metamfetamin gibi maddelerin isimlerini duyarız. Çünkü hiç kimse durduk yere koluna şırınga sokmuyor. Bir şekilde buna mecbur kalıyorlar. Çünkü o dopamine ihtiyaçları var ve eğer alamazlarsa, yani eroin kullanan birinin eroinini aniden keserseniz ölecektir. Bu sebeple hastaneye yatan bağımlılara dozları azaltarak yavaş yavaş bıraktırılmaya çalışılır.

Tek sorun dopamin değil!

Esrar, aynı zamanda içindeki THC maddesi (uçurucu) ile vucuttaki canabinoid reseptörlerini etkiler. Yani bunlar beynin hipotalamus, hipocampus, cerebellum, basal ganglia gibi önemli bölümleridir. Vucut kendi kendine de bu reseptörlere etki eder. Fakat dışarıdan gelen canabidiol, uzun süreli kullanımdan sonra vucudun bu reseptörlere etki etmesini engeller. Bu sayede esrar kullanmaya mecbur olursunuz. Bir süre sonra, bu maddeyi sürekli olarak kullananlar; esrar kullanmadıkları zamanlarda bile etrafına bomboş gözlerle bakarlar. Bu yüzden sürekli açlık hissederler, her şeyi unuturlar ve gerçeklik algılarını yitirirler. Esrarın indeki THC’nin uçurucu etkisine karşılık CBD’nin rahatlatıcı etkisi vardır. Bu sebeple esrar ticareti yapan insanlar bu maddelerin yüzdeleriyle oynayarak çok farklı otlar üretirler.

Bu yüzden genellikle eroin son duraktır. Ama ilk durağı unutmamak lazım. Eğer bu tür maddeleri kullanıp, hala zararsız ve yasal olması gerektiğini iddia ediyorsanız kendinize zaman verin. Emin olun kullandıkça paranoyalar baş gösterecek ve giderek depresif olacaksınız, daha fazlasını isteyeceksiniz. Zaten istemeyecek olsanız yaşamamızın hiçbir anlamı olmazdı. Eğer daha iyisini istemeyip, olduğumuz şey ile yetinen varlıklar olsaydık; insan ırkı olarak asla şu anki konumumuzda olamazdık.

Bir tane içsem ne olacak ki!

Evet belki bir kereden bir şey olmaz diyebilirsiniz. Ama beyninize bu ödülü bir kez verdikten sonra hep isteyecktir. Çünkü vücudumuz bizi sürekli daha iyi olmamız için kamçılamaya programlanmıştır. Bu yüzden o dopamini birkaç kat arttırdığınızda daha azıyla yetinmek istemeyecek! Esrarın içinde sigaradaki gibi zararlı katkı maddeleri olmayabilir ama vucuda salgılattığı dopaminin yanı sıra ciğerlerde bıraktığı hasar da yadsınamaz. Uzun süreli kullanımda ciğerlerde bıraktığı hasar sigaradan çok daha fazladır. Zaten bu yazıda sigaranın da masum olduğunu söylemiyorum, bana göre ikisinin arasındaki en büyük fark birinin yasal olması.

Bırakmak için ne yapılmalı?

Henüz çok kuvvetli maddeler kullanmadıysanız bırakmanız nispeten daha kolay olacaktır. Bunun için yardım alabilir veya sadece kendi iradenizle savaşarak bırakabilirsiniz. Ama daha farklı maddelerin bağımlılığından kurtulmak için kesinlikle yardım almalısınız. Bu yazıyı yazarken en çok yararlandığım kaynak Efe Aydal’ın “Uyuşturucu ve Hayat (Kırmızı Hap-2)” belgeseli oldu. İzleyerek hem bırakma tavsiyelerini dinleyebilir, hem de daha birçok uyuşturucu hakkında daha detaylı bilgiye sahip olabilirsiniz.

Kaynakça: https://youtu.be/kGXn3H852O4


Mertcihan Özdemir
Kocaeli Üniversitesi 3. sınıf (Mühendislik Fakültesi) öğrencisiyim. Anlatmak istediklerimin bir kısmını yazıyorum.