Cumhuriyet Tarihi'nin ilk hava harp şehidi

Cumhuriyet Tarihi’nin İlk Hava Harp Şehidi: Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel

Bu yazımızda Cumhuriyet Tarihi’nin ilk hava harp şehidi Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel‘den bahsedeceğiz.

Şehit Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel Kimdir?

Trabzonlu Tekel tütün eksperi Hakkı Bey’in oğludur. Babasının görev yeri sebebiyle 2 Eylül 1934’de İzmit’te dünyaya gelmiştir. İlkokulu, Bandırma İlkokulu‘nda okudu babasının tahininin Gönen‘e çıkmasıyla ilkokula Gönen’de devam etti.

Babasının vefat etmesiyle İstanbul‘un Kadıköy ilçesine yerleşti, Yeldeğirmeni Okulu’nda ilk ve orta öğretimini tamamladı. Haydarpaşa Lisesi‘nde lise hayatına başlayan Topel, daha sonra Kuleli Askeri Lisesi‘ne devam ederek 1953’te buradan mezun oldu. 

1955 yılında Kara Harp Okulu‘ndan Asteğmen olarak mezun oldu.

Küçüklüğünden beri havacılığa merak sarmış Topel, havacı sınıfına girdi Pilotaj eğitimi için Kanada‘ya gönderildi ve eğitimini Kanada’da tamamlayarak 1957 yılında Türkiye’ye döndü.

İlk olarak Merzifon 5. Ana Jet Üs Komutanlığı‘nda göreve başladı akabinde 1961 yılında Eskişehir 1. Ana Jet Üssü‘ne atandı ve 1963’te yüzbaşı rütbesine terfi aldı.

Cumhuriyet Tarihi'nin ilk hava harp şehidi

1964 Kıbrıs Olayları & Cengiz Topel

5 Ağustos 1964’te Rumlar, Erenköy ve Mansur bölgelerinde deniz ve kara olmak üzere saldırıya geçmiş sivil Türk halkına ateş açmış ve katliam yapmıştır.

Birleşmiş Milletler bu olaylara sessiz kalması ile birlikte Türkiye Cumhuriyeti tarafından 7 Ağustos günü ilk yardım uçuşu 4 uçak ile yapıldı.

Rumların işledikleri suçları caydırıcılık etkisi yaratması amacıyla 8 Ağustos günü uyarı uçuşu kararı verildi. Pilot Yüzbaşı Topel, 8 Ağustos 1964’te Eskişehir’den Kıbrıs’a, dörtlü kol komutanı olarak gönderildi.

Hücumbotlara yönelik ikinci taarruz kolunda 4 jette, Yüzbaşı Cengiz Topel, Üsteğmen İzzet Öztarhan, Yüzbaşı Mehmet Konedralı ve Üsteğmen Ethem Sancar bulunuyordu ve komuta, Yüzbaşı Topel’deydi

Topel 2. dalışına hazırlanırken F100F tip jeti isabet olarak düşürüldü.

Paraşütle uçaktan atlayan Topel, Rum köyü yakınında asfaltta indi, paraşütle atladığını gören düşman Rum kuvvetlerinden 3 asker hemen Topel’in yanına geldi, Topel tabancasında son mermi bitene kadar Rum askerlere direndiği söylenmektedir.

Esir alınan Topel uluslararası savaş hukukunun esirleri kapsayan maddelerine aykırı olarak ağır işkenceler sonucu öldürüldüğü belirtiliyor. Rum kesimi ise bu gerçekleri kabul etmiyor.

İşkenceye maruz kaldığı oda restore edilip, bugün Kıbrıs‘ta bulunan Cengiz Topel Kışlası‘nda bulunmakta ve müze olarak kullanılmaktadır.

Otopsi raporuna göre ve cenaze fotoğrafını çeken İngiliz hemşireye göre Topel’in bilinci açıkken insanlık dışı işkenceye maruz kalarak öldürülmüştür.

Topel’in cenazesi Türkiye’nin yoğun girişimleri sonucu 12 Ağustos 1964’te Rumlardan alınmıştır.

Topel’in cenazesi Kıbrıs’ta, Adana’da, Ankara ve İstanbul’da yapılan törenlerden sonra 14 Ağustos 1964 tarihinde Edirnekapı‘daki Sakızağacı Hava Şehitliği‘nde toprağa verildi.

Cumhuriyet Tarihi'nin ilk hava harp şehidi

Her Zaman Kalbimizdesin Yüzbaşım…

Cumhuriyet Tarihi'nin ilk hava harp şehidi

Cumhuriyet Tarihi’nin İlk Hava Harp Şehidi: Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel” başlıklı yazımızın sonuna geldik. Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!


Metincan Dikmen
Hürriyet kahramanının izinden... Bir Parça Tuhaftık