Çocuk Haçlı Seferleri

Haçlılar, 1099 yılında ele geçirdiği Kudüs’ü 1187 yılında Selahattin Eyyubi’ye vermesi sonucunda büyük bir şaşkınlığa uğradılar. Kudüs’ü geri almak istiyorlardı. Düzenlenen 4 Seferden de sonuç alamayan papalar, artık işin içine Krallar sokmak istiyorlardı. Haçlı Seferlerini ve Küdüs’ü geri almayı papalığın tarihi bir misyonu olarak gören Papa III.Innocentius dönemin zamanında da haçlı ruhunu hep canlı tutmuştur.

Haçlı Vaatleri İle Ordu Toplanıyor

Papazlar dolaşıyor, vaazlar veriyor ve Doğu’nun güzelliklerinden bahsediyorlardı. Ayrıca savaşa katılacak olanlara öldüklerinde cennete gideceklerini söylüyorlardı. Bu çağrılar yetişkinlerle beraber çocukları da etkiliyordu ve rüyalarında “bal ile süt akan” Kudüs sokaklarını görüyorlardı. Bunun sonucunda da 1212 yılında Katolik kilisesi tarafından Müslümanlara karşı kışkırtılan halkın, çoğunluğu genç çocukların “Çocuk Haçlı Seferi Organizasyonu” ortaya çıkmıştır. Çocukların haçlı organizasyonunu duyan Papa III.Innocentius, bu organizasyonların Avrupa genelinde kiliselerin gücünü arttıracağı düşüncesi ile destek vermiştir. Bu hayallerden ve seferlerden etkilenen, Etienne adında, Fransa’da Saint Dennis’de yaşayan, 12 yaşında, okuma ve yazma bilen bir çobandır. Etienne 1212 yılının Mayıs ayında Hazreti İsa’nın kendisine görünerek onu, çocukları haçlı seferi için organize etme görevini verdiğini hatta Kral’a teslim edilmek üzere bir mektup verdiği iddiasıyla ortaya atıldı. Mektubu, Hazreti İsa göndermiş ve “Filistin’e gidip Kudüs’ü kurtar! Sen bu iş için seçildin!” demişti.

Etienne, Fransa kralına mektubu ulaştırmayı başarmıştı.Önce Etienne’e aldırmayan Kral Philipp, daha sonradan düzenlemeyi düşündüğü seferler için çocukları görevlendirmişti. Organize etme görevini de Etienne’e verdi.

Vaaz

Etienne, köy köy dolaşarak herkese vaazlar verdi. Vaazlarında Musa’nın Kızıldeniz’den geçişi gibi, denizin ortadan ikiye ayrılacağını ve çocuklara yol göstereceğini, kısa sürede Kudüs’e ulaşıp fethedeceklerini, büyüklerin yapamadığını çocukların başaracağını söylüyordu. Çoğu 12 yaş altındaki çocukların bazıları limanda köle tacirlerine esir olmuştur, bazıları ise yolda tedarik yoksunluğundan dolayı ölmüştür.

Bir Sefer Daha

Aynı zamanda Almanya’da 14 yaşında olan Nicholas, kendisine bir meleğin göründüğünü, kendisine Hristiyan mezarlarını Müslümanlardan kurtarması gerektiğini anlatan vaazlar vermeye başlamıştır. Meleğin, kendisine tıpkı Hazreti Musa’nın Firavun’un elinden kaçarken denizi ortadan yarması gibi yetenek verdiğini vaazlarında söylemiştir.

Haçlı

Nicholas’ın vaazlarında bahsettiği bir diğer konu ise çocukların Müslümanlar ile karşılaştığı zaman Müslümanların dinini değiştirerek Hristiyan yapacağı ve  kendi ordusuna katacağıydı. Birkaç hafta sonra Nicholas’ın etrafında Haçlı seferine çıkmak üzere çok sayıda çocuk toplandı. Ordu yaklaşık 20.000 kişiyle Köln’den Rhine nehrini takip ederek ayrıldı. Ordu Koblenz kentine akşam saatlerinde vardığı sırada şehrin birden aydınlandığı görülmüştür.

Nicholas bunu “Tanrının kendisine destek verdiği” şeklinde yorumlamıştır. Ancak Astronomlar bu olayın “kutup ışıkları” olduğunu açıklamıştır. Güzergah üzerindeki bütün köyler bu çocukların inançlarına ortak oldukları için onlara büyük sempati beslemekteydiler ve el verdikçe dahilinde her türlü desteği sağlıyorlardı. Ancak hastalık ve salgın korkusu yüzünden birçok köy, çocukları köylerine almaktan korkuyorlardı. Çocuk Haçlı ordusu Rhine nehrini takibi bıraktığında çok fazla zayiat vermişti ve Alplerin yüksek tepelerinden geçmeleri gerekliydi. Ancak Alplerin tepesinde çıkıldığında zayiat, soğuktan, giyecek ayakkabı ve kıyafet olmamasından ve yiyecek sıkıntısından daha çok artmıştı.

Büyük Başarısızlık

Kaya düşmeleri, heyelanlar ve çığlarda bu zayiata katkı yapmıştı. Nicholas’ın ordusu Ağustos ayında İtalya’nın Genova şehrine geldiklerinde sadece 7.000 kişi kalmışlardı. Genovalılar bu çocuk ordusunu başta iyi niyetle karşıladılar ancak sonradan imparatorluğun bir tuzağı olacağı düşüncesi içine girdiler. Çocuklara şehirde kalmak isteyenlerin kalacağı ancak istemeyenlerin 1 gece kalıp şehri terk etmek zorunda olduklarını söylediler. Hala denizin yarılacağına inanan Nicholas için bu teklif ona uygun geldi.Dahada küçülen ordusuyla Genova’dan ayrılan Nicholas birkaç günlük yürüyüşle Pisa şehrine geldi. Burada bulunan 2 ticaret gemisi çocukların bir miktarını Filistin’e götürmeyi kabul etti.Ticaret gemisiyle giden çocukların akıbeti bilinmemektedir. Fakat hala bir şeyler başarabileceğini düşünen Nicholas, daha da küçük bir ordu ile Roma’ya yürüdü. Roma’da Papa I.Innocentius tarafından huzura kabul edildi ve Papa’nın Nicholas ile konuşmasının ardından Nicholas ve ordusu evlerine geri dönmek için ikna oldular ancak dönüş yolunda çok az sayıda çocuk evine geri dönebildi. Dönemeyen çocukların ise geliş sırasında civar köylere yerleştiği sanılmaktadır. Ordunun kumandanı sayılan Nicholas’ın ise dönüş yolunda akıbeti bilinmemektedir. Seferden dönemeyen çocukların öfkeli aileleri Nicholas’a en çok terbiye veren insanın yani babasının bir ceza almasını istediler ve babası mahkeme kararıyla idam edildi.


Kutay Uğuz
Dokuz Eylül Üniversitesi İktisat Bölümü Öğrencisi 19 Yaşında