Çanakkale Savaşı'nın Gizli Kahramanları

Çanakkale Savaşı’nın Gizli Kahramanları

18 Mart Çanakkale Savaşı, I. Dünya Savaşı‘ndaki başarılarımızın ve savaşlarımızın en büyüğüdür. Bu uğurda birçok şehit vermiş, maddi ve manevi çok fazla kayıp yaşamışızdır. Mehmetçiklere olan minnetimizin yanı sıra; ileri görüşlülüğü ile Mustafa Kemal Atatürk de 276 kilogramlık topu sırtlayan Seyit Onbaşı‘na da büyük borcumuz vardır.

Bir de gizli kahramanlarımız vardır, çoğu tarih kitabının bahsetmediği… Bu kahramanları sizlerle paylaşmak isteriz.

Çanakkale Savaşı'nın Gizli Kahramanları
Çanakkale Savaşı’nın Gizli Kahramanları, Cevat Paşa

Hasta Adam: Cevat Paşa

Cevat Çobanlı, 1871 yılında İstanbul‘da doğmuştur. Askerler arasında büyüyen bir çocuk olarak askerliğe merak salmış ve bu doğrultuda meslek hayatını yönlendirmiştir. Harp Akademisi‘ni birincilikle, Kurmay Yüzbaşı olarak bitirmiş; bir sene sonra Binbaşı, üç sene sonra Yarbaylığa yükselmiştir. Çok başarılı bir şekilde meslek hayatını devam ettirmiştir ve gittikçe başarıları katlanmıştır.

Çanakkale‘de göreve gelir gelmez Çanakkale Boğazı’nın müdafaa sistemini değiştirmiştir ve üstelik elde olan kısıtlı imkanları görevi gereği çok iyi idare etmiştir.

Görevli olduğu bölge içerisinde her köşeyi, bilfiil koruma altına almıştır. Hangi şartlar altında kalırsa kalsın bulunması gereken yeri asla terk etmemiştir. Başarılarının arasında birçok deniz zaferi kazanan Cevat Paşa, çevresi tarafından “hasta adam” diye anıldığı dönemde savaşın kaderini değiştirmiştir. Düvel-i Muazzama‘nın kuvvetleri vatanın son karakolunu işgal etmek için harekete geçmiş fakat Cevat Paşa‘nın bu azimli ve kararlı duruşu karşısında, geri çekilmek zorunda kalmıştır. Bu geri çekiliş düşmanı korkutmuş, Türk ordusuna ise güç vermiştir.

Vatanın son karakolunu büyük cesaretle koruyan Cevat Paşa; “18 Mart Kahramanı” unvanını almıştır.

Çanakkale Savaşı'nın Gizli Kahramanları
Cevat Paşa Alman subaylar ve karargah erkanı ile birlikte

Azimli ve başarılı bu davranışı tek başına kalmamış, emrinde bulunan askerlerle, birliklerle çok yakından ilgilenmesi o dönemde büyük önem görmüştür. Bu davranış, başarılı birçok komutan tarafından takdir edilmiştir. Hatta II. Wilhelm, Enver Paşa aracılığı ile Cevat Paşa‘ya şu tebrik yazısını göndermiştir;

“Dün ve evvelki gün Çanakkale müdaafası esnasında ihraz olunan parlak muvaffakiyetlerinden dolayı samimi hassı tebrikatımı beyan eder, iş bu tebrikatımızın cesur kumandanı Cevad Paşa’ya kendi namına tebriğini rica ederim…”

Kaiser II. Wilhelm

Her tebrik mesajına teşekkür mektubu ile cevap verirken, askerlerinin ve ordunun önemini her zaman vurguladığı göz ardı edilemezdir. Hiçbir başarıyı tek başına üstlenmemiş, her kazanılan zaferde askerlerinin emeğinden söz etmiştir.

Yıllar sonra Cevat Paşa‘ya, 18 Mart 1915 gününün en kıymetli hatırasının ne olduğu sorulduğunda verdiği cevap şudur:

“O gün güneşin son ışıklarıyla Boğaz’dan perişan halde çıkmakta olan düşman filosunun görünüşü idi…”

Çanakkale Savaşı'nın Gizli Kahramanları
Çanakkale Savaşı’nın Gizli Kahramanları: Selahattin Adil

Selahattin Adil

1882 yılında, İstanbul‘da dünyaya gelmiştir. Askeri unvanının yanı sıra siyasetçi olarak da bilinir. 5. Ordu ilk görev yeri olan Adil‘in en önemli ve büyük görevi 31 Mart İsyanı sırasında Hareket Ordusu‘nda olmasıdır.

Daha sonra Trablusgarp ve Balkan Savaşlarına katılmıştır.

Kahramanlık gösterdiği asıl savaş ise Çanakkale Savaşı‘dır. Çanakkale Savaşı öncesinde Çanakkale Müstahkem Mevkii‘nde kurmay başkanı olarak görev yapmıştır. Savaş esnasında, 12. Tümen Komutanlığı‘nı üstlenmiştir.

Tevazusu çok yüksek olan bu komutan başarılarıyla hiçbir zaman övünmemiştir. Hatta çocuğu, babasının Çanakkale Savaşı‘nda önemli bir görevde savaştığını katıldığı bir konferansta öğrendiği söylenilmektedir.

Kendi ağzından Çanakkale Savaşı ile ilgili çok fazla anı duymadığımız için, pek bilgimiz yok. Fakat dönemin komutanları ve halkın söylediklerinden bildiğimiz kadarıyla o da diğer Mehmetçikler gibi bir kahramandır.

Çanakkale Savaşı'nın Gizli Kahramanları

Çanakkale Savaşı’nın Gizli Kahramanları” başlıklı yazımızın sonuna geldik. Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!

Kaynakça:

  • Cevat Çobanlı Nüfus Kayıt Örneği
  • Kısa Türkiye Tarihi – Sina AKŞİN