fbpx
Genel

Altın harflerle: CUMHURİYET

29 Ekim 1923 günlerden Pazartesi o günden bu güne 96 yıl oldu. Cumhuriyet’in ayak sesleri, sevinci hâlâ ilk günkü gibi hiç sönmüyor aksine daha da yükseliyordu. Yoklukta, zor zamanlarda kazanılan en büyük zaferlerden biriydi CUMHURİYET! 96 yıl önce altın harflerle yazılmıştı. Nasıl yazıldı? O günlerde neler oldu? Yüzeysel bir şekilde hatırlayalım…

Yeni Devletin Temelleri

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Atatürk’ün önderliğinde Kurtuluş savaşını başlatmıştı. Bu savaşın kazanılmasından sonra TBMM 1 Kasım 1922’de saltanatı kaldırdı. 24 Temmuz 1923’de Lozan Barış Antlaşması imzalanarak yeni bir devletin temelleri atılmaya başlanıyordu ancak henüz yönetim biçimi belirlenmemişti.

25 Ağustosta itilaf kuvvetleri, Lozan Anlaşması gereğince İstanbul’u boşaltma hazırlıklarına başladı. Ankara, 13 Ekim 1923’de başkent ilan edildi. 27 Ekimde Halk Fırkası Meclis Grubu, Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlığında toplandı.

“Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz!”

Akşam Çankaya’da yemek esnasında Mustafa Kemal Paşa, orada bulunanlara müjdeyi verdi: “Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz” bunu söylediğinde tarihler 28 Ekim 1923’ü gösteriyordu… Bütün hazırlıklar tamamlanmış ve 29 Ekim günü gelmişti zafer kendisini her geçen dakika daha da çok hissettiriyordu.

Atatürk’ün Cumhuriyet kurulması teklifi, Halk Fırkası toplantısında kabul edildi. Toplantıdan sonra Büyük Millet Meclisi, saat 18.00’de toplandı ve Kanun-u Esasi Encümeni tarafından Cumhuriyet teklifi mazbatası hazırlandı.

Mustafa Kemal Paşa’nın söy­le­di­ği ve İs­met Paşa­’nın ka­le­me al­dı­ğı yazıda, 1921 Teş­ki­la­tı Esasi­ye Ka­nu­nu­’nun ba­zı mad­de­le­ri­nin de­ğiş­ti­ril­me­si öngö­rüldü. Ata­türk, 1. mad­de­ye, “Tür­ki­ye Dev­le­ti­’nin yönetim şekli Cum­hu­ri­ye­t’­ti­r.” cüm­le­si­ni ek­le­di.

Cumhuriyet’in İlanı

Mus­ta­fa Ke­mal, 29 Ekim günü ye­ni yö­ne­tim şek­li ile il­gi­li ha­zır­la­dı­ğı tas­la­ğı mil­let­ve­kil­le­ri­nin görüşü­ne sun­du. Tas­lak, 18.45’te Mec­li­s’­te tar­tış­ma­ya açıl­dı ve ak­şam sa­at 20.30’da Cum­hu­ri­yet ilan edil­di.

Ata­türk, işte o ta­ri­he geçen ko­nuş­ma­sı­nı yap­tı: “Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti, ci­han­da iş­gal et­ti­ği mev­ki­ye la­yık ol­du­ğu­nu is­pat ede­cek­tir. Tür­ki­ye Cum­hu­ri­ye­ti me­sut, mu­vaf­fak ve mu­zaf­fer ola­cak­tır.

Mil­let­ve­kil­le­ri, aya­ğa kal­ka­rak 3 kez “Ya­şa­sın Cum­hu­ri­ye­t” di­ye ba­ğır­dılar.

Mus­ta­fa Ke­mal, oy bir­li­ği ile ye­ni Türk Dev­le­ti­’nin ilk Cum­hur­baş­ka­nı ol­du. Her yer bayram yeriydi, coşkuyla kutlanıyordu Cumhuriyet, aynı bugunkü gibi…

Atatürk’ün de dediği gibi:

Ey yükselen yeni nesil! İstikbal sizsiniz. Cumhuriyeti biz kurduk, onu yükseltecek ve yaşatacak sizsiniz.

Cumhuriyet size, Cumhuriyet bizlere emanettir; ona en layıkıyla bakmak da bizim görevimizdir. Cumhuriyet ile nice 96 yıllara!

Benim naçiz vücudum, bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.

MUSTAFA KEMAL ATATÜRK

Yazar hakkında

İletişim: canaksuonline@hotmail.com
Benzer yazılar
GenelPolitika

Cem Uzan: Kurtarıcı mı, Palyaço mu?

GenelTarih

Atatürk: Türklerin Babası

GenelTarih

Bir Büyük Mülkiyeli: Boğazlıyan Kaymakamı Mehmet Kemal Bey

GenelHayat

İstanbul 3 Günde Nasıl Gezilir?

Abone ol ve son haberleri kaçırma

1 Yorum

Bir yorum bırak

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir