5 Aralık

5 Aralık: Atatürk’ün Türk Kadınlarına Armağanı

Atatürk’ün büyük devrimlerinden sadece biri olan “kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmesi”, 5 Aralık 1934 yılında Anayasa Seçim Kanunu’nda yapılan yasa değişikliği ile kabul edildi. 1926 yılında, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde, Medeni Kanun kabul edilmiş ve aynı yıl yürürlüğe girmiştir. Bu Hukuk İnkılabı çerçevesinde, kadın-erkek eşitliği sağlandı ve aile hayatında erkeğin sahip olduğu ayrıcalıklar ortadan kaldırılmış oldu. Medeni Kanun’dan sonra 1930 yılında Belediye seçimlerine katılma, 1933’de Köy İhtiyar Heyetleri’ne seçilme ve son olarak 5 Aralık 1934 yılında ise milletvekili seçme ve seçilme hakkı verilmiştir.

Atatürk’ün bu devrimi sayesinde Türk kadını çoğu Avrupa devletinden önce siyasi haklarına kavuştu. Atatürk her zaman kadınların ve erkeklerin toplumda eşit olması gerektiğini savunmuş, bunu konuşmalarında da dile getirmiştir. Söylediklerini, fikirlerini her zamanki gibi lafta kalmayarak eyleme geçirmiştir. Eğitimde, hukukta, aile hayatında, çalışma hayatında ve hayatın her alanında kadınların haklarına önem veren Atatürk; kadınların sosyal hayatta ve çalışma hayatında aktif olmasını hep desteklemiştir.

“Bir toplum, cinslerden yalnız birinin yüzyılımızın gerektirdiklerini elde etmesiyle yetinirse, o toplum yarı yarıya zayıflamış olur. Bizim toplumumuzun uğradığı başarısızlıkların sebebi, kadınlarımıza karşı ihmal ve kusurdur.”

Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK

İlk Seçimler

İlk kez 1930 yılında Belediye seçimlerinde kadınlar siyasi haklarını kullanma şansı bulmuşlardır. İzmir seçimlerinde, Cumhuriyet Halk Fırkası’nın kadın adayları: Hasane Nalan ve Benal Nevzat idi. İstanbul seçimlerinde yine Cumhuriyet Halk Fırkası’ndan: Rana Sani Yaver (Eminönü), Seniye İsmail (Beykoz), Ayşe Remzi (Beyoğlu), Nakliye (Beyoğlu), Latife Bekir (Beyoğlu) kadın adaylarıdır.

5 Aralık
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın muhtarı: Gül Esin

Aydın‘ın Çine ilçesine bağlı Demirdere köyünde seçim kazanan Gül Esin, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın muhtarı olmuştur. Kadınlar milletvekili olabilmek için 1923 yılında ilk adımı atmışlardı. Fakat Nezihe Muhiddin öncülüğünde kurulan ilk kadın partisi “Kadınlar Halk Fırkası”, Seçim Kanunları nedeniyle “Türk Kadınlar Birliği” derneğine dönüşmüştü. Başbakan İsmet İnönü ve 191 milletvekilinin sunduğu yasa önerisi oylamaya katılan milletvekillerinin tamamının oyuyla kabul edildi.

8 Şubat 1935 yılında TBMM 5. dönem seçimlerinde kadınlar ilk kez seçime katılmıştır. Bu seçimlerde TBMM’ye 17 kadın milletvekili girmiştir.

5 Aralık

Bir Zamanlar Kadınlarımız…

Eski Türk devletlerinde kadının hakları ve sosyal hayattaki yerlerine baktığımız zaman devlet yönetiminde dahi söz hakları vardı. Fakat Osmanlı İmparatorluğu zamanında devlet memuru olmak bir yana dursun, nüfus sayımına dahi kabul edilmiyorlardı. Evlenme, boşanma, miras gibi konularda ise her zaman ikinci plandaydı. Hal böyle iken yeni ve çağdaş Türkiye Cumhuriyeti’nde kadınların ve erkeklerin arasında bir ayrımcılık yapılması söz konusu değildi. Aksine kadınlara seçme ve seçilme hakkı: Fransa’da ve İtalya’da 1946 yılında, İsviçre’de 1971 yılında verilmiştir.

Kadınlarımızın eğitimli olması ve sosyal hayatta aktif rol alması sağlıklı bir toplum olduğumuzun göstergesidir. Kadınların ikinci sınıf insan muamelesi görmesi kabul edilebilir bir durum değildir.

Biz şimdi her yıl 5 Aralık gününü “Dünya Kadın Hakları Günü” olarak kutluyoruz ve Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk‘ü her gün olduğu gibi bugün de saygı, sevgi, özlem ve minnetle anıyor; bizlere olan güvenini ve inancını boşa çıkarmayacağımıza Türk kadınları olarak söz veriyoruz.

“Kadınlarımız için asıl mücadele alanı, asıl zafer kazanılması gereken alan, biçim ve kılıkta başarıdan çok; ışıkla, bilgi ve kültürle, gerçek faziletle süslenip donanmaktır! Ben muhterem hanımlarımızın Avrupa kadınlarının aşağısında kalmayacağı, aksine pek çok yönden onların üstüne çıkacak ışıkla, bilgi ve kültürle donanacaklarından asla şüphe etmeyen ve buna kesinlikle emin olanlardanım.”

Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK

5 Aralık: Atatürk’ün Türk Kadınlarına Armağanıbaşlıklı yazımızın sonuna geldik. Bizleri Instagram ve Twitter hesaplarımız üzerinden takip edebilirsiniz. Diğer içeriklerimize de göz atmayı unutmayın!