arama

168 Yıllık Ömür: Şireli Müslümov

Şimdiye kadar görebileceğiniz en uzun hayatı sürmüş Azerbaycan'lı Şireli Müslümov ve uzun ömürlüler vatanı Lerik hakkında bilgi verdim, keyifli okumalar!
  • paylaş
  • paylaş
  • Akif Jafarguluzade
  • Beğen
    Loading...

Uzun ömür süren insanlarla ilgili bilgi sahibi misiniz? Birçoğunuz diğer insanlara nazaran ve genel ortalamaya nispeten daha uzun hayat sürmüş kişiler dendiğinde akla ilk Japonya’yı getiriyorsunuz. Japonya uzun ömürlü insanlarla meşhur. Öyle ki, o coğrafyada 100’ü devirmiş çokça insan bulmak mümkün. Ama işin garip tarafı bu kategoriye ait yaşlıların bir çoğu kadın. Ya size Dünya’nın şimdiye dek bilinen en uzun yaşamış kişisinin bizim coğrafyamızda olduğunu, hem de Azeri olduğunu söylesem?
Birçoğunuz 256 yıl yaşamış kişi hakkında birşeyler söyleyebilir. Lakin bu olay asla doğrulanmadı ve bir şehir efsanesi olarak kaldı. Şireli Müslümov isimli şehir efsanesini bu yazıda inceleyeceğiz.

Sadece doğum belgesi olmadığından dolayı resmi olarak kaydedilemeyen Şireli dede Azerbaycan topraklarında tam 168 sene sapasağlam hayat sürdü. Hayatının 150 senesini çoban olarak çalıştı. Bu rekorda herhangi bir rekort göstergesi olsaydı, şüphesiz bu rekora da sahip olurdu!

Şireli Müslümov’un Hayatı

1805 yılının 26 mart tarihinde, Azerbaycan’ın Lerik ilinin Barzavu köyünde Dünya’ya gözlerini açan Şireli dede ömrünün sonunadek bu köyde yaşadı. Doğduğunda Napolyon Avrupa’yı işgal etmek için Napolyon savaşlarını sürdürüyordu, doğduğundan 1 sene sonra Osmanlı’yla Rusya 6 senelik harbe tutuştu. Doğduğunda doğum belgesinin olmamasının nedeni bir köyde doğması ve köyün daha ilkel yöntemlere sahip olmasıydı. Köyün doğum adetine göre bebek olduğunda doğum tarihi ya ailevi Kuran’ın sayfalarına yazılır ya da bir saksıya kazıtılarak toprağa gömülürdü. Şireli doğduğunda da ailesi bir saksıya doğum tarihini kazımış ve saksıyı toprağa gömmüştü. Bu saksı sayesinde Şireli Müslümov’un doğum tarihi net olarak bilindi. Pasaportunda Şireli Müslümov’un doğum tarihi saksıdaki tarihle aynıydı. Rekorun resmileşmesi adına doğum belgesi bulunması gerektiğinden bu rekor asla resmileşemedi.

Bu kadar uzun yaşamasına inananlar ve inanmayanlar çokça olmuştur. Şireli dede sağ iken ünü tüm SSCB’ye yayılmış, etraf Sovyet cumhuriyetlerinden çokça ziyarete gelenler, bu uzun ömürün sırrını almak isteyenler olmuştu. Şireli Müslümov 168 senelik hayatı boyunca tütünden, alkolden ve diğer zararlı maddelerden uzak durmuş, yağ miktarı az besinler tüketmeye özen göstermiştir. Şireli Müslümov’la ilgili araştırma yapanlar stressiz hayat, temiz dağ havası ve sağlam vücudun bu uzun ömürdeki en büyük etkenlerden olduğunu açıklamışlardır. Şireli Müslümov resmi konuşmalarda farklı ot karışımlı çaylardan içtiğini ve her gün et yediğini önemle vurgulamıştır.

136 Yaşında Baba


3 kez evlenen Şireli Dedenin 23 evladı olmuştur. 3. evliliğini 136 yaşında yapmıştır. Kendisinden 79 yaş daha küçük olan Hatın hanımla olan evliliklerinden resmi olarak 1 çocuk sahibi olmuştur. O dönem Şireli Müslümov’un 136 yaşı olduğuna inanmayıp kendi yaşını 50 yıl arttırdığını iddia edenler bu olay karşısında şoka uğramıştı. Çünkü bu iddiayı gerçek kabul edersek bile, 86 yaşında baba olmak bile normal şartlarda imkansız görünüyordu.

Bu uzun ömürlülüğü yüzünden SSCB tarafından “Kırmızı Emek Bayrağı” nişanına layık görülmüştür. Şireli Müslümov’un hayatı hakkında film bile kayda alındı. Ölümünden 6 sene önce, 1966 yılında “Şireli Dağdan İndi (Şirəli Dağdan Endi)” isimli film vizyona girdi. Şireli Müslümov hayatı boyunca sadece 1 kez hastalandı. Ölümünden 1 sene önce, 1972 yılında hastalık geçirdi ve 1973 senesinin 2 eylül tarihinde akciğer iltihabı-Pnevmoniya’dan vefat etti.

Lakin Şireli Müslümov bölgedeki yegane uzun ömürlü kimse değildi. Azerbaycan’ın Lerik ili genel olarak SSCB ve etraf coğrafyada uzun ömüre sahip insanlarla ün salmış bir il. 100 yaşını aşmış çokça insan bulmak mümkün. Bu yaygın sağlam yaşam ve uzun ömürü tanıtmak için 1991 yılında Lerik’te “Uzun Ömürlüler Müzesi” tesis edildi. Eğer Azerbaycan’a seyahat etmek niyetindeyseniz, gitmeniz gereken önemli yerlerden biri.

152 Yaşındaki Başka Lerik’li

Benzer dönemlerde Lerik ilinin Piresora köyünde başka bir uzun ömürlü yaşamaktaydı: Eyvazov Mahmud Bağır oğlu. 1808 yılının 7 şubat tarihinde doğmuş Mahmud dede 1960 yılına kadar, 152 sene ömür sürmüştür. 1956 yılında 148 yaşı şerefine SSCB adı ve fotoğrafı bulunan posta pulu bastırmıştır. Bu pul çıkarılırken Mahmud dedenin kızı 120 yaşındaydı ve yaşıyordu. 1958 yılında hakkında “Onun 150 Yaşı Var” filmi yayınlandı. Bu ve diğer birçok insanlar Lerik ilinin uzun ömürlülerinin ne kadar fazla olduğunu göstermekte!

Şireli Müslümov
Posta Pulu-1956

Uzun Ömürlüler Müzesi

Azerbaycan’ın Lerik bölgesinde 1991 yılında tesis edilmiş bu müze ilde şimdiye kadar yaşamış ve kayda geçirilmiş onlarca uzun ömürlü insanın hayat hikayesini, fotoğraflarını barındırmakta. Bu müze Avrupa’dan ve farklı bölgelerden çokça ziyaretçi çekmekte. Japonya’da gördüğünüz çokça uzun ömürlülükle ilgili bilgi ve sırları çok daha yakınınızda bulabilirsiniz. Aynı zamanda kayıtlı uzun ömürlülerin eşyalarını, hayat biçimlerini öğrenebileceğiniz kısımlar da müzede mevcut. Müzede Şireli Müslümov’un hayatına da çok büyük kısım ayrılmıştır. Ayrıca 150 yaşlı Mahmud Eyvazov, 145 yaşlı Məcid Ağayev, 120 yaşlı Qızıl Quliyeva ve diğer uzun ömür sürmüş bölge sakinleri hakkında bilgiler, fotoğraflar ve eşyalar sergilenmekte. Müzede hala bölgede yaşamakta olan uzun ömürlü kişiler hakkında da bilgi edinebilirsiniz.

Şireli Müslümov
Şireli Müslümov