arama

100 yıllık sorun: Keşmir’de Neler Oluyor?

  • paylaş
  • paylaş
  • Ertuğrul Bakır

Günümüzün en büyük küresel sorunlarından biri. Nükleer güçleri Asya’nın göbeğinde karşı karşıya getiren, acısını yine masumların çektiği bir çıkar çatışması. Peki nedir Keşmir Sorunu? Gelin inceleyelim. 

Keşmir, öyle bir konumda ki hem Çin, hem Pakistan, hem Hindistan için paha biçilemez bir toprak parçası. Sadece jeopolitik olarak önemli olmadığını, sorunsuz bir bölge olmasa turistik açıdan da Asya’nın gözbebeği olabileceğini belirtmek lazım. 

Keşmir’de iki Asya ülkesini karşı karşıya getiren sorun, aslında iki ülkenin kurulmasıyla başladı. 1947 yılında İngiltere sömürgesini kaldırdı ve bölgede Hindistan ve Pakistan devletleri kuruldu. Halkının çoğunluğu müslüman olan Keşmir’in kaderi ise bölge halkına bırakıldı. Halk elbette yapısal olarak İslam Devleti olan Pakistan’ı seçti. Ancak dönemin Keşmir yöneticisi Mihrace Hari Singh bölgeyi para karşılığı satıp İngiltere’ye kaçtı. Halk Pakistan istiyor, ancak Hindistan da para ödemiş. İki taraf da haklı olarak bölge benim diyor. Ve sonrasında silahlar konuşmaya başlıyor. 

*Belirtmeden geçmek istemiyorum, bir iddia da halk oylaması olmadan Keşmir yöneticisinin bölgeyi Hindistan’a katmak istediği. 

1947 Ekim’inde iki devlet de bölgeyi kendi sınırlarından Srinagar’a kadar işgal etti ve bugünki Azad ve Cammu Keşmir bölgeleri oluştu. Azad Keşmir(Pakistan) bölgenin yaklaşık %30’unu oluştururken Cammu Keşmir(Hindistan) yaklaşık olarak %70’ini oluşturmakta. 

Bölge iki devleti üç defa doğrudan bir defa dolaylı olarak savaşa sürükledi. 1971’de çıkan savaşın arka planında yer alırken 1947, 1965 ve 1999 yıllarında taraflar doğrudan Keşmir için çatıştı. 

İki ülke arasındaki sorunun bir diğer boyutu, ve belki de en tehlikelisi, nükleer yarış. İki devlet de nükleer güce sahip ve birbirleriyle yarışıyor. Keşmir’in yarattığı gerginlik aynı zamanda nükleer korkuya da sebep oluyor. 

Keşmir’de aktif rol oynayan bir devlet daha var: ÇİN. Keşmir’in doğusundaki Aksai-Çin yaylasını işgal ederek Hindistan ile karşı karşıya gelen ve Pakistan ile de doğal bir dostluk başlatan Çin, Pakistan’ın kendilerine ait ufak bir bölgeyi de Çin’e vermesi ve Çin’in de bu bölgeyi kendilerine bağlayan bir yol yapması ile de dostluk bir nevi ittifaka dönüştü. Ayrıca Türkiye ve İran’ın da Pakistan’ın yanında olduğunu söylemekte fayda var. 

Keşmir bence küresel barış için şu an en büyük tehdit. Nükleer güçleri karşı karşıya getiren, Asya’nın kilit noktalarından birinde bulunan Keşmir sorunu geleceğimiz için de büyük bir tehdit. Umuyorum ki bu sorun en kısa zamanda bir çözüme kavuşturulur ve masumların katledilmesi, zarar görmesi engellenmez. 

  • Ertuğrul Bakır
    4 ay önce

    Değerli dostlar, affınıza sığınarak bir düzeltme yapmak istiyorum. Son kelimede “engellenemez” yazarak bir hata yapmışım. Gerçekten çok özür dilerim. “Engellenir” olacaktı.

    1
    yorum beğen